دشوارترین مسیر های دنیا

یک روز پس از صعود مسیر لارامبلا 5.15ای توسط ادو مارین که دومین صعود این مسیر بود، کریس شارما سومین صعود مسیر را بصورت ردپوینت (صعود کامل مسیر پس از چند تلاش ناموفق و سقوط) انجام داد. این مسیر دشوار که در سورانای اسپانیا قرار دارد، نخستین بار بوسیله رامون جولیندر سال 2003 صعود شد. کریس شارما را در این تلاش دانی اندردا، داو گراهام، و یوجی هیرایاما همراهی می کردند. شارما مسیر را پس از حدود 20 تلاش به شکل کامل صعود نمود

کریس شارما تنها سنگ نوردی می باشد که چند مسیر 5.15ای را در دنیا صعود نموده. وی نخستین بار در سال 2001 مسیر 5.15ای ریلایزیشن را در فرانسه صعود نمود. وی در سپتامبر گذشته در مایورکا مسیر ای اس پونتاس که احتمالا 5.15 می باشد را صعود نمود سنگ نوردان اسپانیایی دانی آندرادا و برنابل فرناندز نیز از جمله کسانی هستند که موفق به صعود مسیر 5.15 شده اند.

غار اسپهبد خورشید

در حدود 182 کیلومتری جاده تهران قائم شهر در میان صخره هایی که در شرق جاده قرار دارند طاق سنگی عظیم و بزرگ به چشم می خورد که به لحاظ طول و شکل در ایران بی نظیر است. در انتهای این طاق مکانی باستانی وجود دارد. این مکان را غار اسپهبد خورشید یا دوآب می نامند. در آن به مانند غار های دیگر از استالاگمیت و استاگتیت خبری نیست و ارزش آن بیشتر به خاطر وجود دژی باستانی مربوط به دوره ساسانیان است.

از دوآب – آبادی کوچکی در کنار جاده – تا کنار غار مدت زمان کوتاهی را به سمت شرق پیاده روی می کنیم. مقصد از دوآب به خوبی دیده می شود و حدود 6 کیلومتر با آن فاصله دارد. این طاق در کنار جاده خاکی واقع شده که از دوآب به طرف شهمیرزاد و سمنان می رود. اندکی پس از راه پیمایی در جاده خاکی راه پیاده رویی از سمت راست منشعب می شود و تا زیر طاق ادامه پیدا می کند.

پس از رسیدن به زیر طاق بزرگ ؛ غار را می بینیم که در منتهی الیه چپ و راست طاق ساختمان های سنگی قرار دارند. این بناها به علت شیب تند دیواره تقریبا برروی هم ساخته شده و از طریق پلکانی سنگی به ارتباط دارند. بین این دو مجموعه ساختمان نیز از وسط دیواره راهی سنگی وجود دارد که به علت ریزش قسمت هایی از آن اکنون دیگر قابل استفاده نیست. این مکان که به غار اسپهبد خورشید معروف است در بالای ساختمان های سمت راست واقع شده و برای رسیدن به آن می بایست از وسایل فنی استفاده کنیم.

غار شبیه به یک نیم دایره بزرگ است و دارای تقریبا 20 متر درازا و 14.5 متر پهنا و 15 متر بلنداست. در نقاطی از آن به علت ریزش سقف , توده های خاک ایجاد شده است و در نقاطی دیگر گودال هایی وجود دارد. مدخل غار باریک و نسبتا طولانی است و در دو طرف آن اتاق های بزرگ ؛ پلکان , راهرو و چند اتاق کوچک تر وجود دارد.

غار الیاس تنگه

موقعیت :غار الياس تنگه در استان مازندران، در 85 كيلومتری شمال شرق تهران، 75 كيلومتری جنوب شهرستان آمل و در روستای ييلاقی شاهاندشت واقع شده است.

معرفی :
نام غار برگرفته از منطقه ای است كه به لحاظ برخورداری از آرامگاهی با نام درويش الياس، به همين نام خوانده می شود. كاربرد نام غار آس تنگه در محاورات مردم منطقه رايج می باشد. غار در دامنه جنوب غربی دره الياس تنگه واقع شده است. رودخانه چلمه هراز در ژرفای منطقه جريان دارد. جنس سنگ های تشكيل دهنده كوه های اين منطقه آهكی بوده و تعدادی غار كوچك در ديواره های دو طرف دره به وجود آمده اند.
فاصله بين روستای ييلاقی شاهاندشت تا دهانه غار يك راه خاكی مالرو در حدود 2 كيلومتر می باشد. در نزديكی غار آرامگاه عارفی مربوط به دوره سربداران يعنی دوره درويش گرايان قرن هفتم قرار گرفته است كه ساختمان آن در سال های اخير توسط اهالی روستا بازسازی شده و محل مناسبی را برای استقرار كوهنوردانی كه به قصد ديدن غار به منطقه عازم می شوند فراهم آورده است.

ساختمان غار :

طالقان

طالقان منطقه‌ای ییلاقی در میان کوه‌های برف گیر البرز واقع در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی تهران است.

طالقان متشکل از حدود ۸۰ روستای کوهستانی است. طول محدوده جغرافیایی طالقان از شمال شرق به جنوب غرب حدود ۸۰ کیلومتر، عرض آن حدود ۱۵ کیلومتر و مساحت منطقه حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است ودر ۳۶ درجه و ۱۲ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۴۷ دقیقه طول شرقی در شمالغرب شهر تهران قراردارد. این منطقه میان دره بزرگی در کوه‌های البرز قرار دارد و از حدود گچسر شروع گردیده تا در غرب به قاقازان ختم میگردد (دره رود طالقان یا شاهرود). کلا حدود طالقان بدین شرح است: از مشرق به ارنگه و گچسر و کلار دشت، از شمال به تنکابن و الموت، از مغرب به الموت و قاقازان، از جنوب به ساوجبلاغ و پشکل دره و دهات حومه کرج متصل میباشد، میانگن درجه حرارت سالیانه در طالقان حدود ۵/۹+، متوسط حداکثر ۵/۲۷+، و متوسط حداقل ۳/۱۱- درجه سانتی گراد و میانگین بارندگی سالیانه حدود ۵۰۰ میلیمتر است.

روستاهای زیبای طالقان در دامنه‌های جنوبی و شمالی، در ارتفاع ۱۴۰۰ تا ۲۶۰۰ متر از سطح دریا، در امتداد رودخانه‌ها و کنار چشمه سارها پراکنده شده‌اند.

طالقان از سه بخش پایین طالقان، میان طالقان، و بالا طالقان تشکیل شده‌است.

طبیعت روح نواز طالقان بعنوان مهمترین جاذبه منطقه، گردشگران بسیاری را بسوی خود جلب می‌کند.

 قله استوار شاه البرز با ارتفاع ۴۲۰۰ متر در بلند ترین نقطه مرز طالقان و الموت و قله‌هایی همچون - سات، بام، ناز، کهار، زرینه کوه، لشکرک و کلوان با ارتفاع بین ۳۴۰۰ تا ۴۴۰۰ متر به همراه غارهایی مانند - مرغ بند در ناریان، کله سنگ در دنبلید، خلی زر در ورکش و غارهای بزج و بادامستان و نیز آبشارهای - سفید آب در غرب شاه البرز، شل بن در غرب بزج، تره نو در جرینان و آبشارهای آسکان، سوهان و کرکبود، مجموعه‌ای متنوع و کامل را برای دوستداران طبیعت فراهم آورده‌اند، نزدیکی به ارتفاعات علم کوه و تخت سلیمان و نیز وجود چند مسیر راه پیمایی کم نظیر که طالقان را به سواحل دریای خزر مربوط می‌کند بر جذابیت‌های این منطقه افزوده‌است.

کوه سیردان

در جنوب بخش میانی دشت کوهرنگ کوه سترگ و مثلثی شکل قرار گرفته که به کوه سیردان یا سیردون معروف است، برخی نیز به آن تپه طوسی می گویند. قاعده این کوه مثلثی شکل از ابتدای تنگ اب سفید-بازفت شروع شده و تا تنگ ایلوگ (فاصله تقریبی 9 کیلومتر) در راستای شمال باختری کشیده شده است. در واقع ابتدای یال کوه سیردان از تنگ آب سفید - بازفت شروع گردیده و تا قله اصلی سیردان با شیب ملایمی بالا می رود و سپس با چند بالا و پایین کم به گردنه زرد چال می رسد. و سپس با شیب تند و دربرخی قسمت ها به صورت پرتگاهی و صخره ای به ابتدای تنگ ایلوک پایین می رود. در فاصله حدود 3.6 کیلومتری شمال باختری ابتدای تنگ آب سفید - بازفت و یا در پایکوه دامنه شمال شرقی سیردان، چشمه کوهرنگ (یکی از چشمه های بزرگ، پرآب و بی نظیر استان چهارمحال و بختیاری) قرار گرفته است. همانطور که در گزارش های پیشین اشاره گردید، دره سیردان(با راستای شمال خاوری)  از چشمه سفید یکی از سه دره مهم و اصلی بخش آغازین تنگ آب سفید بازفت را تشکیل می دهد . در حقیقت کوه سیردان کرانه شمال خاوری این دره است. کوه سیردان به صورت خط فراز فرعی از گردنه زرد چال از خط راس اصلی زردکوه جدا شده و موازی باجهت کلی کوههای منطقه یعنی شمال غرب - جنوب شرق کشیده شده است. این رشته چندین قله دارد که بلندترین قله اصلی آن 3988 متر از سطح آبهای ازاد ارتفاع دارد. موقعیت قله اصلی در حدود 900 متری شرق گردنه زردچال و در شمال دره سیردان و جنوب غرب چشمه کوهرنگ واقع گردیده است. کوه سیردان موازی با کوه پله بلند و در شمال ان قرار گرفته است. سیردان 1 با 3939 متر بلندی (500 متری غرب قله سیردان اصلی) دیگر قله مهم این کوه است.
مسیر خوب بالا روی برای بیشتر کوهنوردان و کوهپیمایان در فصل مناسب صعود (ار دیبهشت تا آبان) از دره سیردان است. ورود به دره سیردان از سه راهی چشمه سفید به سوی شمال باختری صورت می گیرد. این مسیر کم کم به سوی دامنه یا کرانه شمال شرقی دره یا دامنه جنوب غربی سیردان کشیده می شود. برای بالا روی از قله اصلی هم می توان به گردنه زرد چال رفته و سپس به سوی خاور برگشته و ابتدا قله سیردان 1 را صعود کرده و سپس از قله صلی بالا رفت و هم قبل از گردنه زرد چال (حدود دو سوم که از دره طی شد ) کم کم به سوی خط فراز فرعی سیردان در جهت شمال رفته و آنگاه قله را صعود کرد. شیب مسیر متوسط تا به نسبت زیاد است. کف دره ناهموار و با یستی از روی سنگهای پراکنده گذر کرد. گذر از دامنه با شیب ملایم تر از بالای صخره های کناری کف دره مناسبتراست.  نوسان بلندی بین سه راهی چشمه سفید و قله اصلی سیردان حدود 1300 متر است و میانگین زمان مورد نیاز برای صعود نیز حدود  5 ساعت است. به جز چند چشمه کوچک تا فاصله حدود 1 ساعتی سه راهی، در فصل تابستان آب در مسیر وجود ندارد ، مگر در سالهای پربارش که آب ناشی از ذوب قطعه های برف کوچک یافت شود.

                                                                               منبع : سایت زیستکوه

قله كلونچي‌

در مجموع‌ بطورمتوسط حدود 4 ساعت‌ تا پناهگاه‌ زمان‌ نياز است‌ .از پناهگاه‌ نيز به‌ سوي‌ جنوب‌ غرب‌ حركت‌ شروع‌ ميشود وقله‌ كلونچي‌ فرعي (1) ‌نمايان‌ است‌ . اين‌ مسير از خط الراس‌ يكسري‌ قله‌ هاي‌ كوچك‌ كه‌ در بين‌ آنها چاله‌ هاي‌ برفي‌ كه‌ برف‌ آنها به‌ ويژه‌ در بخشهاي‌ بالاتر تااواخر تابستان‌ مي ماند ، با كمي‌ پيچ‌ و خم‌ گذر مي كند . حدود 2.5 ساعت‌ زمان‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ قله‌ كلونچي‌  فرعي‌ (1) نياز است‌ . بين‌ قله‌كلونچي‌ فرعي‌ (1) و اصلي‌ گردنه‌ اي‌ وجود دارد كه‌ حدود 150 متر ارتفاع‌ كمتر دارد . از اين‌ گردنه‌ از دو طرف‌ ميتوان‌ اين‌ قله‌ را صعودكرد . يكي‌ گذر از كنار يخچال‌ كول‌ خدنگ‌ در سمت‌ شمال‌ غربي‌ قله‌ اصلي‌ و دوم‌ عبور از دره‌ جنوب‌ شرقي‌ و صعود به‌ قله‌ از سمت‌شرق‌ آن‌ (این مسیر به دلیل طولانی بودن کمتر مورد استفاده کوه نوردان قرار می گیرد) است. به طور متوسط کوهپیمای بین کلونچی فرعي‌ (1) و اصلي نزدیک به یک ساعت‌ زمان‌ مي برد . قابل‌ اشاره‌ است‌ دامنه شمالی کلونچی اصلی پرتگاهی است و هنگام صعود قله کلونچی اصلی از کنار یخچال کول خدنگ (پس از کلونچی فرعی (1))  مسیر ازکنار قله کلونچی 2 می گذرد و میتوان آن را نیز صعود کرد. همچنین از این مسیر قله های دیگری نیز قابل دسترسی هستند. در سمت شمال شرق قله های شاه شهیدان اصلی و فرعی با 1 ساعت  و قله دوزرده و چال میشان از دره کول خدنگ حدود 2 ساعت و از خط فراز اصلی کوهستان با حدود 4 ساعت کوهپیمایی می توان آنها را نیز صعود کرد و حتی به سوی سد اول کوهرنگ  حرکت کرد( ویژگیهای این مسیر در بخش قله های چال میشان و دوزرده توضیح داده خواهد شد). مسير برگشت‌ از همان‌ مسير رفت‌ قله کلونچی حدود 5 ساعت‌ زمان‌ نياز دارد. 

هزار دره

هزاردره کوهستانی بلند است که به تقریب در بخش مرکزی زاگرس در جنوب غرب کشور عزیز ایران واقع گردیده است. این کوهستان در شرق استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته و موقعیت جغرافیایی قله اصلی آن در 31 درجه و 46 دقیقه و 35 ثانیه عرض شمالی و 51 درجه و 1 دقیقه و 46 ثانیه طول شرقی واقع شده است. از نظر تقسیم بندی جغرافیای سیاسی بخش جنوبی کوهستان هزار دره در بخش مرکزی شهرستان لردگان و بخش شمالی آن در شهرستان بروجن قرار گرفته است. کوه هزار دره از شمال و شمال خاوری به کوه چرو و دشت گندمان، شمال غرب به سبزکوه و در دامنه جنوبی آن رودخانه کره وبس در جریان است. تنگ معروف دز یا زندان با آبشار و چشمه مشهور "کرودی کن" هزار دره را از سبزکوه جدا می کند. روستاهای پیرامون و نزدیک هزار دره از سوی شرق سرپیر، از شمال شرقی مورچگان و وستگان و از جنوب روستای دو مکان و برجویی هستند.به نظر می رسد نام هزار دره از فراوانی دره های کوچک این کوهستان برگرفته شده است.  در نزد برخی از کوچ نشینان و مردم محل هزار دره شامل دو کوه هزار دره پایین و بالا است که برخی به اشتباه هزار دره پایین را سبزکوه می خوانند در حالیکه سبزکوه در شمال باختری هزاردره و تنگ دز واقع گردیده است. کوهستان هزار دره بیش از 17 قله بالای 3600 متر ارتفاع دارد. بلندای قله اصلی هزار دره 3874 متر از سطح آبهای آزاد ارتفاع دارد . از نظر زمین ساخت صحفه ای انطباق گسله دوپلان- سبزکوه – هزار دره با لبه جنوبی این کوهستان و همچنین گذر گسله چرو – کلار در راستای عمومی کوههای منطقه یعنی شمال باختر – جنوب خاوردر شمال شرقی کوهستان هزار دره نشان دهنده فعالیتهای شدید و فشارهای فراوان در طی حرکت های نهایی زمین ساختی اواخر دوران سوم زمین شناسی (پلیوستوسن) در منطقه است که سبب شده این کوهها را به صورت یک بلوک بالا آورده (گرابن) و در راستای خلاف جهت ساعت چرخانده و و بر روی سمت مقابل جنوبی رورانده شود.  لبه های این بلوک را کوههای هزار دره ، چرو ، کلار ، سبزکوه و کوه لجی تشکیل می دهد. از مهمترین ویژگیهای کوه هزار دره وجود دره های فراوان که هم در تشکیلات زمین شناسی آهکی و هم مارن ها چنین دره های کوچک و فراوان را می توان مشاهده کرد. در واقع مقاومت کم سنگهای مارنی در برابر فرسایش و همچنین عامل هایی دیگر (مانند حرکت بهمن های برفی و آب ناشی از ذوب برفها، شیب تند دامنه ها ، کاهش پوشش گیاهی و غیره) قدرت فرایندهای فرسایشی را بیشتر کرده و چنین  شکل هایی را بوجود آورده است . علاوه بر آن انحلال و ساختار زمین ساختی را نیز به عنوان عوامل شکل گیری دره های کوچک بسیار در سنگ های آهکی بایستی به آنها اضافه کرد. اختلاف ارتفاع بسیار زیاد (2500متر) در فاصله ای کوتاه از دیگر ویژگیهای هزار دره است. گذر خط گسله از لبه دامنه جنوبی تا جنوب غربی کوهستان هزار دره و بریدگی رودخانه کره بس در پای آن سبب گردیده شیب این دامنه بسیار تند و در بسیاری از قسمت ها به صورت دیواره ها ، پرتگاه ها و صخره های سترگ رخ بنماید. به همین خاطر صعود از دامنه های جنوبی بسیار مشکل و فنی بوده ، اما توان طبیعی بسیار مناسبی را برای ماجراجویان ماهر و خبره فراهم می کند. دامنه های شمالی این کوهستان شیب ملایم تر دارند و مسیر مناسب برای صعود عمومی از این بخش انجام می گیرد.

کوه هفت چشمه

"هفت چشمه" کوهستانی مهم و بلند در غرب  استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است.  در واقع این این کوه درشمال غرب شهرستان ناغان و جنوب غرب شهرستان اردل واقع گردیده و از نظر سیاسی در بین چهار دهستان دیناران، میانکوه ، مشایخ و شلیل تقسیم شده است . برخی از اهالی به این کوه " گره" نیز می گویند . در برخی از نقشه ها نیز گره را بر روی دو قله از این کوه یکی در شمال شرق و دیگری در جنوب شرق آن نوشته اند. با این حال  بیشتر کوه جنوب شرقی نزدیک به روستای سرتنگ محمود را به نام گره می شناسند. این کوه  توسط گردنه ای به کوه شلیل و از طریق گردنه ای دیگر پیوسته به "گود هفت چشمه" به بخش میانی کوهستان هفت چشمه می پیوندد. کوه هفت چشمه از شمال غرب نیز به کوه دو براار که کوهی با صخره ها ، پرتگاه ها و دیواره های بلند است متصل می گردد.  رودخانه خروشان بازفت موازی با جهت کلی این کوهستان از شمال باختر تا جنوب خاور جریان دارد. در شرق کوهستان هفت چشمه نیز آب دیناران، که شاخابهای متعددی همچون آب سرده را از دامنه های شمالی و شرقی کوهستان هفت چشمه دریافت می کند، روان می باشد. این آب به رودخانه کارون که  از پیوند رودخانه کوهرنگ با آب بهشت آباد بوجود آمده  می ریزد.  هفت چشمه قله های زیادی دارد بلندترین قله این کوه با ارتفاع 3990 متر به تقریب در میانه این کوهستان قرار گرفته است. همچنین بلندی دیگر کوههای پیوسته به هفت چشمه همچون دو برار ، شلیل و گره به ترتیب برابر با متر برآورد گردیده اند. در پیرامون و درون دره ها و تنگ های کوهستان هفت چشمه های فراوان وجود دارد . چشمه آبسرده در دامنه شمال شرقی قله اصلی ، چشمه سرتنگ محمود در جنوب شرق (جنوب غرب روستای سرنگ محمود) ، چشمه شلیل در جنوب ، چمشه لندی و سر صحرا در جنوب غرب و غرب کوهستان قرار گرفته اند. روستاهای بن بید، بی بیعزیز و عزیز آباد در شمال و شمال خاوری ، نوترکی، آبسرده و سرتنگ محمود در شرق ، شلیل ، دورک ، گوزلک ، لندی و ده دلی در جنوب تا شمال غربی از مهمترین و نزدیکترین  روستاهای پیرامون کوهستان هفت چشمه به شمار می روند.
کوه هفت چشمه را به تقریب از همه دامنه ها (شمال ، شرق، جنوب و غرب ) می توان بالا رفت . بالاروی از کنار رودخانه بازفت بسیار زیاد و پرشیب و در حدود 3000 متر صعود دارد. دامنه ارتفاع بالا روی از روستای لندی حدود 2700 متر ، شلیل 2300 متر، سرتنگ محمود 2100 متر ، آبسرده و نوترکی 2200 متر و از عزیز آباد 2000 متر برآورد می گردد.

                                                                   منبع : سایت زیستکوه

شاهانكوه

 موقعيت جغرافيايي: شاهانكوه رشته كوهي است در شهرستان فريدن در استان اصفهان. اين رشته كوه از 40 كيلومتري باختر شمالي فريدون شهر شروع شده و رو به سوي جنوب خاوري تا 25 كيلومتري جنوب باختري فريدون شهر امتداد مي يابد. طول آن حدود 43 كيلومتر و عرض متوسط آن 10 كيلومتر مي باشد. كوههاي شاهانكوه و كوه دري مهمترين كوههاي اين رشته كوه محسوب مي شوند. بلندترين قله آن به نام قله شاهانكوه كه از سطح دريا 4038 متر ارتفاع دارد، در 20 كيلومتري فريدون شهر واقع شده است. رودخانه هاي چندي از جمله رودخانه سرداب از اين رشته سرچشمه مي گيرند. رشته فردان در جنوب باختري شاهانكوه قرار دارد. روستاهاي زيادي در دامنه هاي اين رشته واقعند. از جمله: سرداب بالا، سرداب پائين و روستاي شاهان. ميزان بارندگي سالانه اين رشته بين 800 تا 1000 ميليمتر و ميانگين دماي ساليانه آن بين 5 تا 10 درجه سانتي گراد است. رشته شاهانكوه در حاشيه خاوري كوهستان بزرگ زاگرس قرار دارد.

غار پريان

 غار پريان در 23 ارديبهشت سال 1379 توسط كميته غار نوردي گروه چكاد كوهستان اصفهان كشف گرديد، و تاكنون بیش از 45 برنامه در آن اجرا شده است. اين غار در فاصله هشت كيلومتري ابيانه و هيجده كيلومتري روستاي سُه قرار دارد. با توجه به ورودي آن كه با شيب 45 درجه و سنگي است نياز به كار فني احساس گرديد كه اين مهم در بازديد چهارم با نصب دو كارگاه انجام پذيرفت.

كارگاه اول : متشكل از يك سيم بكسل ثابت به طول پانزده متر كه در شروع و خاتمه آن با رول به بدنه سنگي اتصال دارد.

كارگاه دوم : با فاصله ده متري از كارگاه اول، متشكل از يك سيم بكسل ثابت، يك رول و يك قطعه سنگ كه بصورت بلوك جهت فرود و صعود از آن استفاده مي شود.

چشمه‌های معدنی آبگرم

اگر درجه حرارت آب چشمه‌ای حداقل حدود 5 یا 6 درجه سانتی‌گراد از درجه حرارت متوسط هوای محیط منطقه‌ای بیش تر باشد آن را چشمه‌ آب گرم می‌گویند. ازدیاد درجه حرارت آب به نوع و ساختمان زمین شناسی مناطقی بستگی دارد که آب از آن عبور می‌کند. در پیش‌تر مناطق آتشفشانی جدید ایران، چشمه‌های آب گرم وجود دارد. آب تمام این چشمه‌ها تقریباً منشاء سطحی دارند. آب‌های سطحی با نفوذ خود از خلال شکستگی‌ها به تدریج گرم‌تر شده و در افق‌های تحتانی‌، هنگامی که به سطح زمین می‌رسند به صورت چشمه های آب گرم نمایان می‌شوند .

معروفترین چشمه‌های آب گرم ایران بر حسب موقعیت جغرافیایی به صورت زیر تقسیم بندی می‌شود:
دامنه سبلان- اردبیل
در دامنه کوه‌های آتشفشانی سبلان و در اطراف اردبیل تعدادی چشمه‌های معدنی دیده می شوند که شهرت به سزایی دارند. گر چه شمار آنها به 26 چشمه می‌رسد اما ارزش و اهمیت آنها یکسان نیست. مهم ترین این چشمه‌های عبارت‌اند از:چشمه‌های معدنی سرعین، بیله‌دره، سردابه، هفت بلوک، آتشگاه، جنوب نیسر و قتورسو.
چشمه‌های آب گرم خلخال
در 22 کیلومتری شمال غرب هروآباد، در دامنه دره‌ای واقع شده که به وسیله گسل، لایه‌های آهکی رسوبی (قسمت نشیب) از سنگ‌های آندزیتی (قسمت فراز) جدا می‌شود چشمه‌های آب گرم در انواع بی‌کربناته و گازدار هستند. در دهکده گرمخانه و در دهکده کوهستانی خوش نامه (از توابع خلخال) نیز با آب تقریباً شور و بوی نامطبوع هیدوژن سولفوره چشمه‌هایی وجود دارد.
چشمه‌های معدنی بستان‌آباد
این چشمه‌های در ده اسکندری در 60 کیلومتری جنوب شرق تبریز قرار دارند. مظهر اصلی آب گرم بستان آباد در داخل دره‌ای قرار دارد که از نوع گسلی است. آب آن کمی شورمزه است.
چشمه زندان سلیمان
این چشمه در شمال غرب شهرستان غروه استان کردستان قرار دارد و در واقع دارای دو مظهر در جنوب زندان سلیمان است. آب آن از نوع بی کربناته و سولفات کلسیم‌دار، گرم و گوگردی است.
چشمه‌های آسک
در شهر آب آسک و در دو طرف بستر رودخانه هراز که از این محل عبور می‌کند، تعدادی چشمه از سنگ‌های آهکی دوره ژوراسیک در این ناحیه بیرون می‌آید، این چشمه از نوع بی‌کربنات کلسیم، با مقداری اسید و حاوی سولفید هیدروژن است. مطالعات جدید نشان داده که آب چشمه‌های آسک بیش‌تر از آب‌هایی تأمین می‌شود که در گذشته پشت سد طبیعی لار (مسدود شدن رودخانه لار در بالای پلور بر اثر جریان گدازه بازالتی) یا امروزه در پشت سد مصنوعی جمع می شود.
چشمه معدنی گنو
در 33 کیلومتری شمال بندر عباس و در مسیر سیرجان، چشمه آب گرم مهمی وجود دارد که کلروسولفات کلسیم دار است و در آن گوگرد نیز وجود دارد. آب آن خیلی گرم است و علت آن شاید به درجه زمین گرمایی محلی مربوط باشد. در آب گرم این چشمه‌ نوعی ماهی زیست می کند که خاص ایران است
چشمه‌های معدنی محلات
در اطلاف محلات و در 30 کیلومتری غرب دلیجان رسوبات تراورتن فراوانی بر جای مانده که نشان دهنده فعالیت‌های قدیمی زمین در این ناحیه است. این چشمه‌های را به فعالیت‌های آتشفشانی بخش شمالی منطقه مرتبط می‌دانند که آب آنها پس از نفوذ به داخل کشستگی‌ها و انحلال مواد آهکی، دوباره به سطح زمین می‌رسد.
چشمه‌های گوگردی رامسر
در رامسر، چشمه‌های آب گرم گوگردی متعددی وجود دارد که در برخی منابع تعداد آنها را بیش از 50 چشمه در فاصله بین رامسر و سادات محله ذکر کرده‌اند. در جنوب رامسر، چشمه زیر پل از بقیه معروف‌تر است و آب ا از چند نقطه و کف حوضچه خارج می‌شود. در مشرق رامسر چشمه گوگردی آب سیاه وجود دارد که دمای آن کم‌تر از بقیه چشمه‌ها است. هم چنین در شرق هتل بزرگ رامسر 9 چشمه آب معدنی گوگردی و رادیوم‌دار در امتداد خط تقریباً مستقیمی که موازی با شکستگی بزرگ شمال غرب –جنوب شرق البرز دیده می‌شود .

قلّه گوي زنگي

در ميان كوههاي ميشو داغ ، شانجان و علمدار و چندين قله ي نام ديگر قله اي سر به آسمان سائيده و كوهنوردان و عاشقان طبيعت را به مبارزه اي سخت و دشوار فرا مي خواند و زماني اين مبـارزه به اوج خــود مي رسد كه اين كوه سركش لباس سفيد بر تن كرده و با جامه حرير پوشش راه را بر بسياري سد نموده و مغرور و سرحال نظاره گر  تلاشهائي چند از كوهنوردان مي شود .

اين قله  با ارتفاع 3076 متر از سطح دريا در قسمت جنوب شهرستان مرند و روستاي گلجار و در سمت جنوب غربي پيست اسكي پيام و پليس راه نيروي انتظامي مرند قرار گرفته است خط الراسي نسبتاً طولاني به سوي شرق اين قله را به قله ميشو داغ و يالي پر فراز و نشيب به سمت جنوب آن را به قله شانجان و خط الرأسي طولاني به سمت غرب پس از گذر از چندين قله بالاي 2800 متري آن را به قله مرتفع علمدار به ارتفاع 3135 متر مرتبط مي سازد . متوسط بارش ساليانه اين كوهستان 700 الي 750 ميليمتر بوده كه اكثراً در سالهاي سرد سال به صورت يخ و برف بر روي قلل منطقه انباشته شده و در بهار و تابستان به سوي سرزمينهاي پست مجاور جاري مي گردد.

مبدأ صعود به قلّه پاسگاه پليس راه نيروي انتظامي مرند و بهترين و سهل الوصولترين آنها پيست اسكي پيام به ارتفاع 1900 متر مي باشد . از پيست اسكي به سوي غرب حركت مي كنيم و پس از گذر از كنار درختان زردآلو و پر نمودن قمقمه ها خود را به اوايل دره اي نسبتاً عريض مي رسانيم از اينجا به دو طريق مي توانيم خود را به قلّه برسانيم نخست خود را به قعر دره رسانده و سوار يالي نسبتاً پر شيب در سمت غرب شده و پس از نيم ساعت مسير را به سوي جنوب غرب ادامه داده و پس از گذر از چند قله فرعي بالاي 2700 متري خود را به گردنه اي به ارتفاع 2800 متر مي رسانيم اين بار مسير حركت ما به سوي جنوب خواهد بود از كنار جانپناه عبور كرده و پس از دقايقي پا بر فراز قله مي گذاريم فاصله زماني از ابتداي يال و در فصول مناسب تا قله حداكثر 30/3 دقيقه طول خواهد كشيد . دومين مسير جهت رسيدن به قله از ته دره اي خواهد بود كه به سمت جنوب كشيده شده است حدود 15/1 دقيقه مسير را در توي دره ادامه مي دهيم تا به انتهاي آن برسيم تعداد سه اصله درخت از نوع بيد را مشاهده خواهيم كرد كه مسير مورد نظر ما همان خواهد بود . مسير را در خلاف جهت رودخانه بسوي غرب ادامه مي دهيم و پس از رد كردن دو يال در سمت چپ به ابتداي سومين يال خواهيم رسيد كه مسير ما را از رودخانه جدا خواهد كرد . تخته سنگي نسبتاً بزرگ در كف دره و در ابتداي يال به چشم مي خورد كه بهترين شاخص جهت يافتن محل مزبور خواهد بود . براي رسيدن به اين مكان از كنار درختان بيد حدود 45 دقيقه وقت صرف خواهيم كرد . ابتداي يال كمي پر شيب بوده اما بعد از دقايقي از شيب آن كاسته مي شود و درزمستان طرفين آن را شيبهاي بهمن خيز در بر گرفته است و مسير دقيقاً بايد از بالاي يال انتخاب شود . ادامه اين يال در جهت جنوب غرب ما را به يك قلّه فرعي به ارتفاع 2984 متر خواهد رساند .

فاصله زماني از ابتداي يال تا اين قله 2 ساعت طول خواهد كشيد . پس از رسيدن به اين قله چند متري ارتفاع كم مي كنيم و مسير را در جهت غرب ادامه مي دهيم و پس از حدود 15 دقيقه ديگر خود را به قله مي رسانيم . شايان ذكر است جانپناهي در سمت شمالي قله و در فاصله زماني 10 دقيقه اي ا ز قله ساخته شده كه در صورت لزوم مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

توجه به نكات زير مخصوصاً در فصل زمستان در اجراي اين برنامه خالي از لطف نخواهد بود .

 1 – جهت صعود به قله بهتر است از يال شمال شرقي استفاده شود .
2 – بهترين زمان جهت ترك پيست اسكي پيام جهت صعود قله ساعت 8 صبح خواهد بود .
3- اگر چنانچه از ته دره اقدام به صعود مي نمائيد مشكلات برفكوبي و شيبهاي بهمن خيز را مد نظر داشته باشيد .
4- در هنگام بازگشت از قله مسير را به درستي انتخاب كرده و كمتر به سمت شمال متمايل شويم تا با شيبهاي بهمن خيز درگير نشويم .
5- با توجه به سنگين بودن برنامه از افراد ورزيده در صعود استفاه بكنيم .
6- زمان بندي برنامه را هميشه و در همه حال منظور نظر داشته باشيم .
7- فواصل زماني در اين گزارش مربوط به فصول مناسب سال مي باشد و در زمستان با توجه به شرايط برفي زمان فوق افزايش قابل توجهي خواهد يافت .

دیواره قلعه بابک

دیواره قلعه بابک در 3 کیلومتری شهرستان کلیبر در 150 کیلومتری شهرستان تبریز بر بالای کوه بذِیا جمهور در ارتفاع 2700 متری در منطقه ای جنگلی قرار دارد نوع سنگ این منطقه آذرین می باشد . این دیواره اطراف قلعه بابک را احاطه کرده به طوری که فقط از یک نقطه به صورت کوهپیمایی می توان به قلعه رسید. قلعه جزء آثار باستانی بشمار می آید.

مسیرهایی که بر روی دیواره بازگشایی گردیده است عبارتند از:

-        مسیر مصنوعی شماره 1 ماشین سازی تبریز به طول تقریبی 120 متر و دارای 5 کارگاه که چهار طول اول مصنوعی و کارگاه آخر طبیعی می باشد تمامی مسیر رول کوبی بوده و کارگاههای آن سیم بکسلی می باشد .
نفرات شرکت کننده در بازگشایی این مسیر عبارتند از سید محمدمحمودی ( سرپرست )حسن پرتوی ، میر علی آقا سیدی ، اسد عبدالجباری ، جلیل علیزاده ، غلامرضا علی اوغلی و محمد حسین نعمتی می باشد .
- مسیر مرحوم حسین حراستی ، حمید سلامتی و صمد شوخباف که در بین کوهنوردان به نام حسین حراستی متداول می باشد. مسیر در سمت راست مسیر ماشین سازی تبریز در جهت شمال غربی دیواره قرار دارد و با 5 کارگاه سیم بکسلی که در کارگاه آخر با مسیر ماشین سازی مشترک می باشد مسیر به صورت ابزارگزاری و طبیعی صعود می شود . این مسیر در سال 1358 – 1359 بازگشایی گردیده است.

- مسیر قارتال که توسط آقایان امیر فرجی، جلیل خبازی ، علی گرامی فرد و حسن بیماد ( قارتال ) مورخ 2/3/1383 در سمت قسمت شمالی دیواره و در راست مسیر ماشین سازی بازگشایی گردید است . مسیر دارای 4 کارگاه سیم بکسلی و تمام طول مسیر رول کوبی گردیده است . مسیر قارتال از کارگاه اول تا کارگاه سوم دارای دو مسیر مجزا می باشد که مسیر اول ، مسیر کنج به طول 100 متر که کاملاً طبیعی صعود می شود. ومسیر دوم، مسیرکلاهک به طول 100 متر و صعود آن به صورت طبیعی و مصنوعی انجام می گیرد .
- مسیر ایدم که در سال 1383 ما بین مسیر قارتال و مرحوم حراستی توسط آقایان داودلطفی و حجت آزادی بازگشایی گردیده است . مسیر به صورت مصنوعی صعود شده و دارای دو کارگاه که در کارگاه سوم به مسیر حراستی می پیوندد.

-        مسیر یاران 1 در سمت چپ ورودی قلعه بابک به ارتفاع 30 متر دارای یک کارگاه بوده و به صورت طبیعی صعود می شود . تمام طول مسیر میخ رول و رول کوبی گردیده است

-        مسیر آبشار از دیگر مسیرهای قلعه بابک می باشد که بغل آبشار بزرگ قرار دارد در خرداد ماه سال 1363 توسط آقایان باقر صمدیان ، کریم اسمائیل پور و رضا ( که متأسفانه فامیلی ایشان را نمی دانیم و بین کوهنوردان به رضا دکور ساز مشهور می باشد ) بازگشایی گردیده است

مسیر دارای دو کارگاه که کارگاه اول مصنوعی و کارگاه دوم به صورت طبیعی و ابزار گزاری صعود می شود .بر روی دیواره قلعه بابک مسیرهای دیگری نیز موجود می باشد.

- مسیر یاران 2 فنی ترین مسیر دیواره بوده که در انتهای مسیر با کلاهکی به طول 20 متر که می توان به صورت طبیعی و مصنوعی صعود نمود این مسیر در سمت اصلی دیواره ( ضلع غربی ) که از سمت راست تنوره بزرگ شروع می شود و در سال 1382 توسط گروه کوهنوردی یاران بعد از سال ها تلاش و بازگشایی به اتمام رسید و یکی از زیباترین مسیرهای قلعه به شمار می رود.

عجیب ترین غار خشکی ، آبی ایران

غار کتله خور یکی از زیباترین غارهای جهان است که در 165 کیلومتری جنوب باختری زنجان واقع شده و فعلاً از طریق جاده زنجان- سلطانیه-خدابنده و همچنین جاده اصلی بیجار، همدان- کبوتر آهنگ قابل دسترسی است. دهانه ورودی غارکتله خور در دامنه جنوبی کوه ساقیزلو قرار دارد که با جاده ای آسفالت به طول تقریبی 5 کیلومتر به شهر گرماب راه دارد. دهانه ورودی غار در دامنه جنوبی کوه ساقیزلو و اندکی بالاتر از رودخانه خشک قرار داشته که بلندی این کوه بیش از 2 هزار متر تنها سازند سنگی پیرامون شهر گرماب را تشکیل می دهد.

دهانه این غار در ابتدا سوراخ مانند به شکل طاق مثلثی و کوچک بوده است که در عملیات های بعدی حاشیه های آن تراشیده شده است و حدود 5/1 متر بلندی دارد. نخستین دهلیز حدود 400 متر از ورودی غار فاصله دارد و دارای وسعتی زیاد و سقف بلندی و دیواره های صاف و کف ناهموار است و سقف بلند آن حکایت از تاریخی بسیار کهن دارد از این دهلیز به بعد گالری دالان ها و معبرهای بزرگ و کوچک به تدریج شکل گرفته و گسترش پیدا کرده اند از درون دهلیزها که وسعت آنها به بیش از 200-300 متر مربع می رسند گالری های باریکی در جهات گوناگون جدا می شوند انتهای بعضی از آنها بسته است و برخی نیز راه عبور بسیار باریکی به گذرگاه های دیگر و دهلیزهای دیگر دارند بسیاری از این راه ها و دالان های باریک تاکنون نیز پیموده نشده اند و همچنان ناشناخته هستند کف دهلیزها و دالان ها اکثراً ناهموار هستند و این ناهمواری ها در اثر فرسایش و انحلال سنگ کف تشکیل آبراهه های نامنظم و چاهک ها بوجود آمده اند.

چشمه هاي شگفت انگيز باداب سورت

    چشمه باداب سورت واقع در شهرستان ساري ، بخش چهاردانگه دهستان پشت كوه ، روستاي سورت حد فاصل روستاهاي اروست و مال خاست واقع در استان مازندران با همت وپيگيري گروه كوه نوردي لواسان از دام سودجويان و دشمنان طبيعت نجات داده شد كه نتيجه اين عمل ثبت آن بعنوان دومين اثر طبيعي ملي ايران توسط سازمان ميراث فرهنگي بود .

  چشمه ها ي اسرار آميز سورت مشتمل بر دو چشمه با آب هاي كاملا متفاوت از لحاظ رنگ ، بو و مزه مي باشند. يكي از چشمه ها داراي آبي بسيار شور مي باشد و داراي استخر آبي كوچكي است كه عمدتا در تابستان براي آب تني استفاده مي شود و براي درمان دردهاي كمر ، پا و روماتيسم و امراض پوستي سودمند است و چشمه ديگر كه در مجاورت اين چشمه قراردارد داراي آبي به رنگ قرمز ونارنجي و كمي ترش مزه است كه بصورت دائمي و نشتي مي باشد و در اطرف دهانه چشمه كمي رسوب اكسيد آهن نشسته است . آب هاي روسوبي اين دو چشمه در مسير خود از بالاي كوه به پائين طي هزاران سال دهها حوضچه كوچك بسيار زيبا در رنگ هاي نارنجي و زرد و قرمز و در اندازه هاي مختلف ايجاد كرده اند كه اسراري از دنياي مستور و پوشيده طبيعت بكر و دل انگيز را به نمايش گذاشته است .  چشمه باداب سورت از نوع ژئوپارك محسوب شده و همزمان با آخرين چين خوردگي البرز در پليوستوسن و پليوسن ( دوران چهارم زمين شناسي ) شكل گرفته. اين چشمه در ارتفاع 1841 متري از سطح دريا واقع شده و از جهت شمال ارتفاعات و تپه هاي پوشيده از جنگل هاي سوزني برگ ، از جهت جنوب دره مشرف ارتفاعات از جهت شرق ارتفاعات پوشيده از  گياهان بوته اي و درختچه و از جهت غرب معدن سنگهاي تزئيني احاطه كرده است . مردم منطقه به دليل گوگردي بودن اين چشمه ، كه براي امراض پوستي كاملا مفيد مي باشد، از وجود اين چشمه آگاهي كافي دارند و از آن به عنوان سرشور ياد ميكنند.به گفته ساكنان منطقه آنها براي شفا يافتن از امراض پوستي خود با آب چشمه حمام مي كنند اما بدليل اينكه دماي آن تنها مقدار كمي از دماي محيط بالاتر است براي گرم كردن آن از داغ كردن سنگهاي موجود در اطراف چشمه و گذاردن آنها در داخل آب چشمه استفاده مي نمايند. در ايران اين اثر بي نظير بوده و فقط در آسيا در كشور تركيه مشابه آن بصورت رسوبات نمكي و فقط به رنگ سفيد وجود دارد.

10 روستاي ناشناخته

گزارشي از ديدني‌هاي فراموش‌شده ايران

تقريبا همه ما دست‌کم يک بار ساحل خزر يا غار علي‌صدر يا يکي از بناهاي تاريخي شيراز و اصفهان و يزد را ديده‌ايم و نام کندوان و ميمند و ماسوله و ابيانه و جواهرده را شنيده‌ايم و مي‌دانيم آسياب‌هاي آبي شگفت‌انگيز و شهر سوخته و زندان حضرت سليمان و آرامگاه دانيال نبي(ع) کجاست، اما گردشگري در ايران، تنها در اين چند منطقه خلاصه نمي‌شود و براي اثباتش کافي است بدانيد تنها در وصف روستاهاي هدف گردشگري کشورمان و عشايرش، مجموعه‌اي هشت جلدي نوشته شده و هنوز بسياري از اين روستاهامعرفي نشده‌ و گمنام مانده‌اند.مطالعه همين کتاب‌ها بود که باعث شد به خيالمان برسد امسال مسافران نوروزي را دعوت کنيم، علاوه بر پاتوق‌هاي هميشگي سفرشان، به 10 روستاي ناشناخته، اما مناسب گردشگري هم سري بزنند، از طبيعت دست‌نخورده لذت ببرند و همان وقت هم يادي از ما کنند.
پيش از آغاز سفرمان، لازم است از اين‌که خيلي از استان‌ها و روستاهايشان را به دليل محدوديت جا، از قلم انداخته‌ايم، از هموطنانمان عذرخواهي کنيم. اکنون گاه رفتن است، بار سفر را بستيد؟ آماده‌ايد راه بيفتيم؟

کرمانشاه ـ هجيج

کفش‌هايتان لنگه به لنگه نمي‌شود

راهنمای صعود به قله ۳۷۵۰ متری سی چال

مرتفع ترین پیست اسکی ایران و یکی از قلل هموار البرز مرکزی دست در دست یکدیگر نهادند و یکی از قللی را تشکیل می دهند که از جمله قله های مشهور البرز است، سی چال واقع در جنوب منطقه دیزین و شمال آبادی آهار، کوهی است که همواره از آغاز فصل زمستان تا اوایل فصل بهار در دامنه های شمالی خود میزبان انبوه علاقه مندان به ورزش اسکی است، تاسیسات مجهز و هتل ها و شاله های دیزین نیز یکی از بهترین مکان های ساخته شده برای اسکی در ایران است.

طبیعت سی چال با شروع بهارانی دیررس آماده استقبال از صعود بسیاری از کوهنوردانی است که برای صعود به این قله از دامنه های جنوبی، شمالی و شرقی آن به سویش رهسپارند، صعود به این قله در زمستان به دلیل حجم سنگین برف از مبادی صعودی چون دربندسر و آهار به ۲ روز زمان نیاز دارد، اما با وجود مسیر آسفالته گردنه دیزین قله را می توان از روی این گردنه دو تا سه ساعته صعود کرد، دستیابی به قله از دربندسر زیباتر و شادی بخش تر است.از ده در امتداد رودخانه فصلی کوچکی به سمت غرب حرکت می کنیم، پس از مدتی راهپیمایی در کف دره رودخانه را رها کرده شیب سینه کش روبرویمان را تا به گردنه دوم دیزین می پیمائیم، سپس با دیداری ار ارتفاعات تخت سلیمان و پیست دیزین از مسیر منحرف می شویم و به سمت جنوب از میان دشتی پر از گل های لاله و سبزی های گوناگون کوهی می گذریم تا به ایستگاه تله کابین و با یک افت و خیز به قله مسطح و بسیار بزرگ سی چال می رسیم و با چشم اندازهایی بسیار دیدنی در اطرافمان مواجه می شویم.

روستا و آبشار خور

واژه خور مخفف خورشيد است ، روستاي خور با داشتن ارتفاع 2800 متري در دامنه غربي  قله گندم چال که  داراي 3600  متر ارتفاع از سطح دريا در شمال  غرب  تهران و  يکي از مناطق مرتفع  البرز  مرکزي مي باشد و داراي طبيعت  منحصر  به فرد از نظر  منطقه اي است که در تابستان داراي  هواي خنک و عاري از رطوبت است و مناطق ديدني همچون قله ها و دره هاي سرسبز و پيچ در پيچ و  باغهاي زيبا را دارا مي باشد يکي از شاخص هاي منحصر به فرد آن آبشارخور است که جزء مناطق ويژه طبيعت ايران است  که حدود 60 متر ارتفاع از سطح زمين دارد  . منطقه توريستي خور داراي  جاذبه هاي خاص گردشگري و سياحتي و ورزشي همچون (کوهنوردي،پيست اسکي) مي باشد  و يکي از مسير هاي کوهنودي با مناظر جالب، مسير قله      گندم چال از روستاي سنگان به خور و بالعکس مي باشد که در گذر از اين مسير پس از پيمودن حدوداً 2 ساعت راه و طي  نمودن  قله گندم چال و شيب  نسبتآ آرام به روستاي خور ميرسيد . در  زمستان  با توجه به داشتن  پيست اسکي که از نظر مسافت    رفت و برگشت  حدود 120 کيلومتر از پيست اسکي  ديزين  به  تهران  نزيک تر است  محيطي  دلخواه براي ورزشکاران و  طرفداران  طبيعت زمستاني مي باشد . جاده آسفالته آن در  فاصله  20  کيلومتر بعد از  کرج و قبل از  سد امير کبير فرعي پيست اسکي خور مي باشد که حدود 14 کيلومتر است .مردم  آنجا  خونگرم و مهمان  نواز همراه  با اعتقادات  مذهبي اسلامي  هستند و در مرکز  روستا  گورستان  قديمي قرار دارد که در آنجا آثار سنگهايي با قدمت 600 الي 700 سال پيش با نام اشخاصي که پسوندهاي  منتصب  به خور دارند يافت مي شود و همچنين بقعه متبرکه امامزاده  شاهزاده عسگري و تپه دژبر که  در اسناد باستاني اداره ميراث فرهنگي به همين نام به  ثبت رسيده است نيز  قرار دارد .محصولات  توليدي آن انواع  ميوههاي درختي مانند سيب ،هلو ، گلابي ، گيلاس ، آلبالو، گردو و.... ميباشد و در فصل بهار گونه هاي  گياهي وحشي  مانند والک ،کنگر ، ريواس ،آويشن  و قارچ به فراواني  يافت ميشود . با توجه به داشتن آب و هواي کوهستاني جانوراني مانند قوچ  ميش ،کل ، بز،گرگ ،شغال ،روباه  و پلنگ معروف آسيايي و پرندگاني از نوع کبک ، مرغ کوهي ،عقاب ، شاهين ، جغد، قناري ، بلبل ، شانه بسر و دارکوب و غيره يافت مي شود . لازم به توضيح است ( قله گندم چال) که به اشتباه( قله پهنه حصار يا پهنه سار) نيز خوانده ميشود يکي از قله هاي مرتفع البرز مانند توچال وکلک چال از گويش باستاني برخوردار است،  دامنه  غربي  قله گندم چال مشرف  است به  روستاي خور که پيست  اسکي  خور  و آبشــار معروف خـور و دره اي که با گويــش محلي ( خور دره )گفته مي شود در آن قرار دارد . اين مناطق جزو منطقه خور و اطراف آن  ميباشد و اهالي از مناطق سرسبز جهت کشاورزي و دامپروري  استفاده ميکنند . دامنه شرقي قله گندم چال روستاي سنگان قرار دارد و ( زيارتگاه   بي بي زرين قمر ) که  در محوطه مرکزي  ( پهنه حصار)  مي باشد بين روستاهاي کشار  و چاران و خور است  و به خاطر اينکه مسير اين زيارتگاه  که در پهنه حصار قرار دارد از کنار  قله گندم چال مي گذرد و به اشتباه اين قله را به آن  نام  ميخوانند که اين خود جاي تعمق  واصلاح  دارد  زيرا با  سرسري گرفتن نام ها و فرهنگها  و انتشار ناصحيح چه بسا مکانهايي از سرزمينمان ديگر شناسايي نشود مانند اينکه تخت جمشيد را هزاران سال به اين نام ناميده اند حالا يک گروهي بدون تحقيق از منابع مطلع اقدام به انتشار اسامي ديگري کنند و اين اقدام خود نوع ديگر تخريب  مناطق  باستاني وطبيعي مي باشدکه بايد از آن پرهيزگردد.

نام                             فيتزروي

منطقه کوهستاني             آند - پاتاگونيا

کشور                          آرژانتين

ارتفاع - متر                   3375

 کوه فيتزروي (Fitzroy- Cerro Fitzroy – Cerro Chaltel) با ارتفاع 3375 متر بلندترين مخروط در يک رشته کوه فشرده گرانيتي مي باشد. اين رشته در Prague National Los Glaciaresدر پاراگونياي آرژانتين مي باشد. اين قله هاي بسيار زيبا همگي در گروه کوههاي Cerro Torre در در بيرون از دهکده El Chalten قابل دسترسي هستند. اولين صعود به فيتزروي از يال جنوب شرقي انجام شد (که امروزه به يال فرانکو _ آرژانتين نيز معروف است) در فوريه 1952 توسط Lionel Terray و Guido Magnone از اعضاي تيم فرانسوي. مسير نورمالي که امروزه بيشتر صعود مي شود ترکيبي از اين مسير و مسيري مصنوعي به طول 600 متر با درجه سختي VI/ VI + A2 مي باشد.

پس از اولين صعود در جنوب شرقي مسيرهاي متعددي در آنجا مسيرگشايي شد. به طوري که حداقل 15 مسير اصلي به قله مي رسد. بقيه مسيرهاي جالب توجه در يال جنوب غربي مانند مسير کاليفرنيايي ها مي باشد و مسير Super Cantelata در غرب و شمال غرب(VI WI5)منطقه Fitzroy مکاني محبوب براي Trekking (کوهپيمايي) مي باشد. بطوري که هر روز مردم از El Chalten که نماي بسيار زيبايي از منطقه فيتزروي دارد براي پياده روي و کوهپيمايي اقدام مي کنند. مکانهاي عمومي مانند Laguna Delos Tress و Laguna Torre و مسير غير فني در نزديکي Cerro Electrco.براي صعود به اين کوه به مجوز صعود نياز داريد اما رايگان است و فقط براي ورود به محدوده پارک ملي Prague National Los G… بايد مبلغ اندکي بپردازد. همانطور که مي دانيد آرژانتين در نيم کره جنوبي زمين مي باشد و بهترين فصل صعود به فيتزروي دسامبر تا فوريه مي باشد. اولين صعود زمستاني نيز در سال 1986 از مسير Supper Canelator انجام شد و در سال 1988 از مسير فرانکو تمامي صعود کنندگان اين دو صعود آرژانتيني بودند. يک ژاپني به نام Yasushi Yamanoi اولين صعود سولوي (انفرادي) زمستاني را در سال 1990 از ديواره جنوب غربي انجام داد. منطقه پاتاگونيا آب و هواي درست و حسابي ندارد و شايد براي يک صعود روزها و هفته ها بايد منتطر ماند.

                                                                                                   منبع ایران کوه

غار کانگوهر        

 اطلاعاتی در مورد غار کانگوهر : غار بزرگ و زیبای کانگوهر در ۳۶ کیلومتری شرق سوریان مرکز شهرستان بوانات فارس قرار دارد و یکی از زیباترین و بزرگترین غارهای ایران می باشد ٬ ارتفاع دهانه غار از سطح دریا ۲۶۵۰متر است و به ابعاد ۳۲ در ۱۸ متر . . .!! درون غار ٬ تالارهای بزرگ و زیبایی وجود دارد که دارای استگلامیت و استلاگتیت های بسیار زیبا و جالب و خیره کننده است . این غار ٬ در تیرماه ۱۳۴۱ توسط کوهنوردان هیئت کوهنوردی فارس کشف گردید...

این غار به دلیل ریزشی که سال های بسیار دور در دهانه داشته سنگ های بسیار بزرگی در زیر این مسیر ریخته شده که برخی اوقات باید برای رسیدن به دهانه به صورت بولدرینگ از سنگ ها و در شیب خیلی زیاد صعود کرد ٬ البته سمت راست این مسیر پاکوبی توسط کوهنوردان و غارنوردان درست شده برای سهل شدن مسیر....

طول این غار حدودا ۹۵۰ متر و عمق غار ۶۰۰ متر هست که برای بازدید از غار نیاز به کار فنی است...

موقعیت غار : پس از رسیدن به شهر سوریان مرکز شهرستان بوانات با ماشین های خطی به سمت روستای مونج یکی از روستاهای بزرگ شهرستان بوانات میرسیم و بعد از روستای مونج به سمت جاده مهریز یزد حرکت میکنیم و حدودا ۳۰ کیلومتر بعد از روستا ۲ جاده خاکی وجود دارد که اولی تابلویی دارد به نام شرکت زرین دشت و جاده خاکی دوم تابلویی به نام منطقه شکار ممنوع توت سیاه که وارد همین جاده خاکی می شویم و بعد از ۵ کیلومتر جاده خاکی به پاسگاه محیط زیست میرسیم.

راه رسیدن به دهانه : پس از عبور از پاسگاه محیط زیست توت سیاه وارد تنگی میشویم به نام تنگ بند نو که بین دو کوه به نام عمر کوه و آویشن پیر که است که دهانه غار در کوه سمت راست یعنی عمر کوه است که پس از راهپیمایی حدودا یک کیلومتر در جاده خاکی به دهانه زیبای غار می رسیم...

توضيح عكس : دهانه غار از پايين مسير و سنگ هاي عظيمي كه پس از ريزش دهانه به زير مسير ريخته

پوشش گیاهی منطقه : در منطقه درخت های بادام زیادی به چشم می خورد و گیاهان دیگری مانند گون ٬ کهکم٬ و در برخی نقاط بنه یافت می شود.

حیوانات منطقه : کبک ٬ تیهو ٬ خرس ٬ گراز ٬ بز ٬ کل بز ٬ قوچ ٬ میش ٬ شغال

برگرفته از وبلاگ : http://mhlrock.blogfa.com

قلعه های مشکین شهر    

 قلعه قهقهه :

در دهستان یافت از دهستان های بخش مرادلو و در نزدیک روستای کنچوبه و قره آغاج بوده و در فاصله 75 کیلومتری شمال مشکین شهر قرار دارد. قلعه قهقهه در منطقه قره داغ و با ارتفاع تقریبی 2500 متر از سطح دریا، دیوارهای بلند طبیعی و در میان صخره ها واقع شده است. دور تا دور قلعه پرتگاه خطرناک و عمودی شکل طبیعی بوده که گویی به دست بشر صخره ها پیرایش یافته است.
وقایع و حوادثی که مورخین در مورد قلعه قهقهه ذکر کرده اند بیشتر مربوط به دوران صفویه است اما این بدان معنی نیست که قلعه در دوره صفویه ساخته شده است. طبق تحقیقات باستان شناسی به عمل آمده استقرار در این قلعه به دوران قبل از اسلام می رسد.
از سال 1380 با همت مدیران میراث فرهنگی استان و میراث فرهنگی شهرستان در جهت احیاء و مرمت قلعه گام های مؤثری برداشته شده که اصلاح مسیر صعود به قلعه و مرمت سر در ورودی آن از جمله این اقدامات اساسی و حفاظتی است.
کاوش های باستان شناختی قلعه جهت دسترسی به پلان تاسیسات درون قلعه و مرمت برج ها و باروهای دفاعی آن از جمله برنامه های آتی میراث فرهنگی است. راه ورودی این قلعه از ضلع شمالی آن می باشد که به عنوان یک قلعه نظامی مطرح بوده است.
در دو طرف دروازه ورودی دو برج قرار دارد. عرض در ورودی 5/2 متر است و از جنس سنگ و آجر با طاق هلالی شکل که هنوز هم پابرجاست.
این قلعه محل زندانی شدن فرزندان شاه طهماسب صفوی از جمله اسماعیل میرزا بوده است. خان احمد گیلانی نیز در این قلعه زندانی بوده است.این قلعه را کهندژ (قلعه قدیمی) نیز گفته اند.

کهنه قلعه

این قلعه در ورودی مشکین شهر (خیاو) در ارتفاع 50 متری خیاوچای قرار گرفته و از 3 طرف با شیب تند به خیاوچای منتهی می شود. قله سبلان در قسمت جنوبی قلعه خودنمایی می کند.در ضلع شمالی قلعه در داخل خیاوچای (باغ نوروز) سنگ نبشته ای موجود است که بر روی آن تاریخ 347 م. (هفتمین ماه از بیست و هفتمین سال از سلطنت شاپوردوم) نقش بسته است. این کتیبه اولین سنگ نبشته دوران ساسانی کشف شده در آذربایجان است. بنا به نوشته این سنگ نبشته، قلعه کهنه (کهنه قالا) به دستور نرسه هرمز، حکمران محلی منطقه مشکین شهر ساخته شده و شش سال به طول انجامیده و چندین دوره تعمیرات در آن صورت گرفته که آخرین تعمیر این قلعه در دوران زندیه می باشد. به گفته «محمدعلی مخلصی» در کتاب «فهرست بناهای تاریخی آذربایجان» اشیای سفالی و مفرغ به دست آمده از این قلعه در ضلع شمال غربی و پای دیوار قلعه مربوط به دوره های پیش از ساسانیان می باشد.طول ضلع شمالی قلعه 95 متر و ضلع جنوبی آن 115 متر می باشد. قلعه از 4 دیوار خشتی و چندین برجک تشکیل شده است که قطر دیوار آن 1 متر می باشد.

منبع : http://omidkouhestan.blogfa.com/cat-19.aspx

غار آویشوی

یکی از پدیده های زیبا که در نوع خود در استان گیلان بی نظیر است "غار آویشوی " واقع در منطقه ای به همین نام در 40 کیلومتری جنوب غربی شهر شاندرمن شهرستان ماسال است.

در ماسال، این غار آهکی که از لحاظ زمین شناختی جزو اشکال کار دستی در سنگهای کربناته به شمار می رود در اثر عملکرد آبهای جاری بر روی این سنگها در مدت زمان بسیار طولانی شکل گرفته است.

ستونهای آهکی چشم اندازهای زیبا و منحصر به فردی را در این غار به وجود آورده اند و دهانه بسیار بزرگ غار به ارتفاع حدود 19 متر و عرض 14 متر که در میان غارهای کشف شده در استان نظیر آن یافت نمی شود.

تاکنون بیش از دو هزار متر از ژرفای غارآویشو که طویل ترین غار استان گیلان محسوب می شود توسط غارنوردان و کوه نوردان محلی مورد پیمایش و اکتشاف قرار گرفته است.

قرار گرفتن "غار آویشو" در مجاورت سنگهای دگرگونی کمپلکس شاندرمن که بقایای دگرگون شده از پوسته اقیانوسی پالئوتتیس به شمار می روند بر زیبایی آن افزوده است. 

در شهرستان ماسال بیش از 17 غار بزرگ و کوچک وجود دارد که بزرگترین آنها غار " آویشو" است که در ارتفاع یک هزار و 300 متری از سطح دریا و بین مناطقی همچون " تائی بنه"، "انده چو" و" خماسون " در بستر دره ای کم آب قرار دارد.

این غار شگفت انگیز که در حوزه جغرافیایی بخش "شاندرمن" شهرستان ماسال واقع شده از بزرگترین غارهای گیلان و در نوع خود یکی از کم نظیرترین غارها در سطح کشور است.

دیدن قندیل و مناظر بکر اطراف و نیز تماشای درون غار برای بازدیدکنندگان بسیار جذاب است.

"غار آویشوی " بیش از 75 میلیون سال قدمت دارد

بر اساس پژوهشهای زمین شناسان قدمت غار آویشو که حدود دو کیلومتر طول دارد به حدود 75 میلیون سال قبل بازمی گردد.

در این غارهفت آبشار و شمار زیادی قندیل وجود دارد و در صورت برنامه ریزی می توان طبیعت گردان زیادی را به منطقه جذب کرد.

بام سبز ماسال، دهکده ییلاقی اولسبلنگاه، پارک ساحلی ماسال، اسب ریسه، آبشار ویوز، آبشارخون، آبشار تولی نساء، آبشار رامینه، غارآویشو، غار باستانی خندیله پشت، غار چسلی، غارکلچال از جمله مناطق دیدنی ماسال است.

به هرحال ماسال با موقعیت جلگه ای در فاصله 50 کیلومتری شمال غرب رشت و در 20 کیلومتری غرب فومن و صومعه سرا واقع شده است.

اقلیم معتدل و مرطوب آن به جهت واقع شدن در نزدیکی کوهستانهای تالش از یکسو و دریای خزر از سوی دیگر از هر دو عامل جغرافیایی مذکور متأثر است.

شهرستان ماسال درگذشته بخشی از شهرستان وسیع تالش بود که در سال 1376به شهرستان ماسال تبدیل شد و شامل دو بخش، مرکزی و شاندرمن است.

مردم ماسال به میهمان نوازی مشهور هستند، به زبان تالشی تکلم می کنند و پیرو مذهب شیعه هستند. طبیعت مناسب ماسال سبب رونق کشاورزی و دامداری در این منطقه شده است.

جاذبه های گردشگری و تاریخی ماسال نیز شامل منطقه جنگلی طاسکوه و  آری دول ، منطقه باستانی اسبه ریسه با غارها و صخره های بلند، گردشگاه جنگلی ریزه مندان، ییلاق شالماء، چسلی، بیلگاه دون، اسپی دشت، دشت النزه و ویرگاه، خندیله پشت، مارجونه، رشته پشت و شنه راه، واشیار، اولسه بلنگاه، صی فی، نم نمه پشت، خشکه دریا، تلارگاه ملومه بند، غارآویشو،  مناطق باستانی درخانه، گیله سرا، وردم، منطقه یادمانی مشهد میرزا ( محل شهادت میرزا کوچک خان جنگلی )، مناطق ییلاقی تاریخی سنگ بست، دره خون، خندیله پشت است.

همچنین بقعه متبرکه "سبز قبا"  از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع)، بقعه " امامزاده میرزا" از نوادگان امام موسی کاظم (ع)، بقاع متبرکه " پیر جلودار"  و آقا سرای فومن، بقعه "عون بن علی"  فرزند محمد حنیفه از فرزندان امام علی (ع) از جمله مناطق زیارتگاهی و اماکن مذهبی شهرستان ماسال است.

قله منگشت

ارتفاع از سطح دریا: 2950 متر

ارتفاع صعود:  1900 متر

طول مسیر:  ۲۲ کیلومتر (رفت و برگشت)

رشته کوه منگشت از کوههای زاگرس میانی است و طبیعتاً راستای شمال غربی ـ جنوب شرقی دارد. ابتدای آن در مشرق شهرستان ایذه است و تا منطقه ای به نام سادات حسینی در شمال غرب کهگیلویه و بویراحمد به طول تقریبی 60 کیلومتر ادامه دارد. بلند ترین نقطه آن قله قارون(شاه نشین) و قلل معروف دیگر آن عبارت اند از: سرقوچ، سیروک، هفت شهیدان، پس شونه، ری تاوه، تنگ شناز، له چاه، تنگ آبی، گره اسپید و دوتو. معروف ترین و پرتردد ترین قله آن قله ای است که در مجاورت ایذه قرار دارد و گرچه بلند ترین آنها نیست ولی به قله منگشت معروف شده و هدف ما در این برنامه صعود به قله آن بود.

   رودها و چشمه سارهای زیادی از این کوه سرچشمه می گیرند که مهمترین آنها به شرح زیرند:

1- آب سفید در منطقه سادات حسینی.
2- رود کلودر در منطقه میراحمد غریبی ها.
3-آبشار شیوند در روستای شیوند.
4-آب چهارده در منطقه چشمه خاتون.
5-رود زرد در منطقه مال آقا و ابوالعباس.
6-رود اعلاء در منطقه شاهزاده عبدالله.

   پوشش گیاهی آن غالباً درختان بلوط و سایر درختان آن بن، بادام، ارژن، زالزالک، تنگس، کیکم، انجیر و کلخونگ هستند. گیاهان مرتعی آن نیز گون، خارشتر، خرگوشک، جاشیر، گاوزبان، لاله، لاله واژگون، شقایق، سی سمبل، اندشت، تره، کرفس، بن سر(بن سرخ)، اواندول و... می باشند.

   این کوه زیستگاه جانورانی چون خرس، پلنگ، گرگ، کفتار، روباه، خرگوش، سمور، کل و پرندگانی مانند کبک و کبوتر کوهی و... می باشد.

   بهترین زمان صعود آن اوایل بهار و پائیز است. این کوه چندین مسیر صعود دارد که رایج ترین آنها عبارت اند از:

1- روستای آبخوگان و تنگه ای به همین نام که مسیر آن از محلی به نام چشمه آب هرمو (هرمو نوعی گلابی وحشی است) می گذرد.
2-مسیر آب رزگهی که از سمت راست مسیر تنگ آب خوگان منشعب می شود.
3-روستای اژگیل که نسبت به مسیر اولی طولانی تر ولی با شیبی ملایم تر است و در محل آب هرمو با مسیر اول تلاقی پیدا می کند.
4-- مسیر تنگ برف کشان که تنگه ای است بین مسیر اژگیل و تنگ آبخوگان که آن هم در محل آب هرمو با مسیرهای ۱ و ۳ تلاقی پیدا می کند.
5- مسیر چهارده که نسبت به سه مسیر بالا در پشت کوه قرار دارد و برای رفتن به روستای چهارده باید از جاده ایذه به چهارمحال پس از گذشت حدود 35 کیلومتر از یک راه شوسه در سمت راست جاده به آن رسید.

تركمن صحرا

ترکمن صحرا در شمال شرقی ایران است و شامل شهرهای گنبد کاووس، بندر ترکمن، آق‌قلا، مراوه‌تپه، کلاله، سیمین‌شهر، گمش‌تپه، نگین‌شهر، انبار آلوم و داشلی برون، بجنورد، درگز و اطراف تربت جام می‌‌باشد. اکثریت نسبی جمعیت ترکمن صحرا را ترکمن‌ها تشکیل می‌‌دهند که مردمانی ترک زبان و مسلمان(اهل سنت حنفی) می‌‌باشند. ترکمن‌صحرا جلگه‌ای است رسوبی و نسبتاً هموار که از عقب‌نشینی دریای خزر و تجمع رسوبهای رودهایی نظیر اترک و گرگان به وجود آمده است. این جلگه عریضترین بخش جلگه‌های خزری است که شمال استان‌های گلستان و خراسان شمالی را در بر می‌گیرد، این منطقه بین عرضهای جغرافیایی ۳۶ درجه و ۳۰ دقیقه (جنوب گرگان) تا ۳۸ درجه شمالی (چات) و نیز طولهای جغرافیایی ۵۳ درجه و ۵ دقیقه (بندرترکمن) تا ۵۶ درجه شرقی (مراوه تپه) در استان گلستان قراردارد (بدون احتساب شمال خراسان). از لحاظ موقعیت جغرافیایی این منطقه از مغرب به دریای خزر و از شمال به جمهوری ترکمنستان محدود می‌شود که با طول ۴۰۰ کیلومتر از غرب به شرق گسترده است و از مشرق به خراسان و منطقه نیمه‌خشک بجنورد و دره‌گز و از جنوب به کوهپایه‌های جنگلی البرز شمالی محدود است. شیب زمین از جنوب به شمال و از شرق به غرب در امتداد شبکه آبها و رودهایی که به دریای خزر می‌ریزد کاهش می‌یابد.

طبیعت

زمین‌شناسی و خاک

قله درفك ( دلفك )

نام اين كوه به روايتي برگرفته از قوم دربيك ( Derbik ) مي باشد كه تيره اي از ساكنان بوده كه در حوالي درياي خزر سكونت داشته اند و به روايتي ديگر نام درفك برگرفته از دو واژه دل و فك مي دانند كه معناي آن به زبان گيلكي نوعي پرنده شكاري از خانواده عقاب است و (فك) به معني لانه اي است كه در مجموع آشيانه عقاب مي دانند.قله درفك آتشفشان خاموش منطقه گيلان به ارتفاع 2733 متري البرزغربي قرار دارد كه از ديرباز در اذهان كوهنوردان طنين انداز بوده ، كوهي زيبا چشم انداز و يكي از نعمتهاي بي نظير خداوند است .كوه درفك آغازين بلندي هاي شرق دره سپيد رود بوده و رشته كوههاي غرب گيلان (تالش) تا مرز اين دره پيش آمده و از آن پس قله درفك با كوهپايه هاي جنگلي انبوه (درغرب و شمال) و ديواره صخره اي و سرگشي كه تمام دشت گيلان را در برگرفته است.اين كوه سرچشمه دو رود بنام هاي سياه رود در رودبار و چاه رود در لاهيجان مي باشد.

شايد به نظر بعضي از كوهنوردان ارتفاع 2733 متر پيمايش كم يا چه اندازه زيبايي دارد؟

خوب است اطلاع داشته باشيم با توجه به ارتفاع دشت گيلان نزديك به صفر تا چه اندازه زيبا بوده و يك صعود واقعي و مناسب را در پي خواهد داشت.كوه درفك از سمت جنوب به كوههاي منجيل متصل شده است و از مشرق و جنوب شرق ناظر به كوههاي پيشكوه و رشته كوههاي عظيم تخت سليمان مي باشد و تا ده سه هزاره از تنكابن ادامه دارد . درفك از سمت شمال امتداد ندارد و به دشت گيلان و درياي خزر مشرف است.غرب درفك بيشتر به اعماق دره سپيدرود پيوند مي خورد كه آغاز ارتفاعات البرز غربي است . جبهه هاي مختلف درفك ويژگي هاي خاص خود را دارند كه به جهات جغرافيايي و پوشش گياهي از مناطق نيمه خشك و مراتع سرسبز تا جنگلهاي انبوه متغيير مي باشد .

نقاط ديدني در فك :

عبور از جنگل _ يخچال درفك ( كاسه آتشفشان قله آن )

در اين دشت بسيار وسيع دامداران كلبه هاي سنگي زيبا ساخته اند كه آن را زيبا تر نموده . در فصول بهار و تابستان دشت پر از گوسفند است . در گوشه اي ديگر از كاسه درفك نمادي زيبا و عميق واقع شده است كه اين يخچال از قطرات آبي كه از بالاي غار به پايين مي چكد تشكيل شده است كه به جهت ذخيره شدن برف تبديل به يخ زيبايي گشته _ شيب غار زياد بوده و پيمايش آن بايد با تجهيزات غار نوردي باشد.دامداران و ييلاق نشينان منطقه در تابستان جهت تاميين آب مصرفي از ذوب نمودن برفهاي غار استفاده مي نمايند.

 مسير هاي صعود قله درفك :

مسير 1 : سياهكل _ ديلمان _ شاه شهيدان _ اربناب _ قله درفك

مسير2 : رستم آباد _ تونكابن _ دشت ويل _ دفراز _ قله درفك

پوشش جانوري :

خرگوش _ خرس _ گوزن _ شغال _ گرگ _ روباه _ و پلنگ گزارش شده است

زمان و مدت صعود :

بهترين فصل صعود نيمه دوم ارديبهشت و زمان لازم با صرف وقت تماشا زيبايي هاي طبيعت 2 روز است .

شیولینگ

شیولینگ 6543 متر

از بین صدها قله جادویی در گاروال هیمالیا (Garhwal Himalaya)، شیولینگ واقع در مدخل غربی یخچال گانگوتری (Gangotri) می بایست مهیج ترینشان باشد. پوزه یخچال گاموک (Gaumukh) نامیده می شود، به معنای دهان گاو. این نقطه سرچشمه رود گنگ مقدس ترین شاخه رود بهاگیراتی است. هزاران زائر هندو هر ساله به این جا می آیند و جمع کثیری از آن ها که خود را وقف عبادت کرده اند برای زیارت ستون های گرانیتی که به سوی آسمان سر برافراشته اند به سمت مناطق مرتفع تر و علفزار های تاپُوان (Tapovan) به راه می افتند. شیولینگ برای هندوها مظهر قدرت آفرینندگی شیوا (Shiva) و برای کوهنوردان، کوهی است که جوهر اصیل کوهنوردی را به نمایش در می آورد. زمانی که کالین کرکاس و چارلز وارن در سال 1933 برای اولین صعود بهاگیراتی 3 به این منطقه آمدند، آن را قله ماترهورن (Matterhorn) نامیدند که در واقع نام قله ای در آلپ است؛ این کوه از تاپُوان دقیقاً همان هرم یکپارچه ماترهورن را تداعی می کرد. با این حال با ادامه صعود به سمت بالای یخچال گانگوتری خواهید دید که این کوه دارای دو قله است که به طرز جالب توجهی شبیه یکدیگرند. با حرکت به سمت دیگر کوه و به سمت یخچال مرو (Meru) هم باز همان تصویر قرینه را خواهید یافت. این تقارن جذبه این قله را دوچندان می کند و به آن منظره زیبایی می بخشد.

  دریاچه پریشان

درياچه پريشان يكي از زيباترين درياچه‌هاي آب شيرين كشور است كه به دليل قرار گرفتن در كنار كوه‌هاي جنگلي و پوشش گياهي وسيعي كه در حاشيه آن روئيده، روياي شگفت‌انگيزي خلقت را به چشم هر بيننده‌ هديه مي‌كند و وجود هزاران پرنده از انواع گوناگون، زيبايي آن را دو چندان كرده است.

اين جملات، جملاتي‌ست كه ديگر در مورد درياچه پريشان نمي‌توان گفت!! زيرا:

هزاران لاک پشت و پرنده مهاجر در یکماه گذشته به شکل تکان دهنده ای در آتش نیزارهای دریاچه پریشان که برای راهسازی از بین رفته زنده زنده سوخته اند.

ارگ راین

ارگ رایِن یکی از بزرگ‌ترین بناهای خشتی جهان است. این بنای تاریخی بزرگ با مساحتی بيش از بيست و دو هزار مترمربع، دومین بنای خشتی بزرگ جهان بعد از ارگ بم است که هرساله ميزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است.ارگ راین در جنوب غربی شهر كنونی راین در استان کرمان ایران قرار دارد. اين بنای خشتی تا حدودی به ارگ تاريخی بم شبيه است و بر بالای تپه ای قرار دارد.قلعه راين يكی از مهم ترين آثار تاریخی کهن راین است و بر موجوديت راين قبل از اسلام مهر تأييد نهد. گفته می شود قدمت آن به دوره ساسانیان بر می گردد. در تاريخ کرمان , از قلعه راين در قرن اول ه.ق. نام برده شده است. قلعه هایی با قدمت و سابقه بيشتر در اين محل وجود داشته كه بر اثر حوادث طبيعی از بين رفته اند.پلان قلعه تقريباً مربع شكل و با چندين برج در اطراف مزين شده است . دور تا دور قلعه را حصاری در برگرفته كه ارتفاع آن بيش از ده متر است . تنها ورودی قلعه از جبهه شرقی است كه با سر در بزرگ و باشكوه به محوطه داخلی راه دارد.عناصر قلعه عبارت‌اند از بازار، اصطبل (تابستانی و زمستانی)، زورخانه، خانه های اعیانی و محله عامه نشين. اين قلعه بخش عامه نشين و اعيان نشين دارد و فضاهای معماری مورد نياز مردم مانند زورخانه، مسجد و اصطبل در آن ديده می شود. مصالح کلی آن خشت خام است.

نوژيان ، بلندترين آبشاراستان لرستان

آبشارزيباي نوژيان با 95 مترارتفاع و5 مترعرض به عنوان مرتفع ترين آبشاراستان درتمام فصول سال بويژه تعطيلات نوروز ميزبان مسافران و گردشگران زيادي از نقاط مختلف ايران است . اطراف اين آبشارديدني که در51 کيلومتري جنوب شهرخرم آباد قراردارد پوشيده ازگياهان و درختان انبوهي است که چشم هربيننده اي راخيره ميکند. هرچند حدود6 کيلومتر از جاده دسترسي به آبشار نوژيان شوسه است اما به خاطرگذر آن از مناطق سرسبز و عشايري با ورود به محل آبشارخستگي ازتن بيرون مي رود .

قالی کوه

قالی کوه یا غالیه کوه رشته کوهی از کوه های زاگرس در مرکز بخش بشارت زلقی شهرستان الیگودرز است بلند ترین قله این رشته کوه ۴۰۲۸ متر ارتفاع دارد در دل این رشته کوه غار باستانی و غار بزنوید از زیبایی تاریخی طبیعی برخوردارند ین کوه از شمال غربی به سراب کیگوران از شرق به روستای کیزاندره و از جنوب شرقی به آبشار آب سفید ختم می شود در شمال این رشته کوه دشت لاله های واژگون که بزرگترین دشت لاله واژگون جهان است قرار دارد. این منطقه به دلیل داشتن گونه های جانوری(مانند خرس و گراز و قوچ و میش کوهی و گرگ و انواع پرندگان شکاری و ...) و گیاهی کم نظیر داری اهمیت است و به دلیل قله های مرتفع یکی از مناسب ترین مکان های کوهنوردی در ایران است

دریاچه گهر

یکی از زیباترین و مهمترین دریاچه های دایمی کوهستان های ایران دریاچه گهر می باشد این دراچه درمرکز منطقه حفاظت شده اشتران کوه در ارتفاع 240۰ متری از سطح دریا پدید آمده است .طول دریاچه گهر حدود 1/5 کیلومتروعرض متوسط آن به 600 متر و عمق آن به 28 متر می رسذ در زمستان بیشتر سطح این دریاچه یخ می بندد وجود درختان ,گیاهان ومناظر زیبا در اطراف دریاچه آن رابه شکل یک پارک طبیعی درآورده استکه مشتاقان زیادی رادر طول سال وبه ویژه در تابستانبه خود جذب می کند. از جمله تفریحات فرحبخش دریاچه,ماهی گیری با قلاب است که با اخذ مجوز از پایگاه محیط زیست مستقر در دریاچه امکان پذیر است.غالب ماهی های دریاچه قزل الای رنگین کمان است.جانوران آبزی و پرندگان مهاجر می باشند.در میان رشته کوه اشترانکوه در استان لرستان ایران و در ارتفاع 2350 متری از سطح دریا در قرار دارد. این دریاچه که به نگین اشترانکوه معروف است یکی از زیباترین دریاچه‌های طبیعی ایران به شمار می‌رود.این دریاچه از لحاظ زیست بوم و محیط طبیعی اهمیت زیادی دارد و به علت نداشتن راه ماشین رو تا حد زیادی از خرابی و آلودگی به دست انسان به دور مانده است.دسترسی به این دریاچه از طریق شهر دورود امکان‌پذیر است. از راه بربرود در الیگودرز نیز می‌توان به این دریاچه سفر کرد. البته مسیری که از الیگودرز به گهر می‌رسد زیباتر ولی مشکل‌تر است. کوهنوردانی که به قله‌های اشترانکوه صعود می‌کنند معمولاً برای رسیدن به گهر از مسیر آبادی تیان حرکت می‌کنند. برای رفتن از مسیر تیان می‌توان از راه‌آهن تهران-خرمشهر استفاده کرد و در ایستگاه دربند از قطار پیاده شد. گهر يكى از زيباترين درياچه هاى ايران است كه با حدود يك و نيم كيلومتر طول و 400 تا800 متر عرض و 4تا۲۸ متر عمق در ۳۳ كيلومترى جنوب شرقى دورود با ارتفاع 2350متر از سطح دريا در ميان منطقه حفاظت شده «اشترانكوه» واقع شده است. طبيعت اين منطقه به خصوص در بهار و تابستان بسيار زيبا است. گهر به احتمال زياد در اثر وقوع يك زمين لرزه بزرگ به وجود آمده است. اين درياچه بر روى گسل اصلى امروزى زاگرس قرار دارد. بنابراين اين درياچه احتمالاً در اثر جنبش گسل دورود و رويداد يك زمين لغزش- سنگ ريزش تشكيل شده است.

 نام  کوه                             هود      

کشور                                آمریکا

ارتفاع - متر                       3426

  کوه هود - Mount Hood

کوه هود در 50 مایلی شرق Portland در Oregon یکی از قله های یخچالی جهان می باشد که کوهنوردان بسیاری سالانه به قله آن صعود می کنند.این آتشفشان آخرین بار در سال 1907 فوران کرد و همیشه در حال تصاعد گاز می باشد ، در حال حاضر ساکت می باشد. این کوه به نسبت کوههای Rainer , Shasta ارتفاع چندانی ندارد و وجود مسیرهای سنگ نوردی و کوه پیمایی ساده از آن کوهی محبوب کوهنوردان غیرحرفه ای ساخته است.البته این کوهنوردان ، کارآموزها ، آب و هوای سخت و دسترسی سریع همگی مشترک حوادث بسیاری هستند.همچنین اسکی بازها از قله می توانند فرود داشته باشند.

کوه هود از کوههای رشته کوه Cascade از رشته اصلی Pacific رشته کوههای اصلی زمین است.ساده ترین و عمومی ترین مسیر کوه مسیر جنوبی آن است و طول آن کمتر از 3 مایل می باشد. در این مسیر پس از ایستگاه اسکی Palmer 3 مسیر وجود دارد.

ملاحظات صعود
1- استفاده از کلنگ و کرامپون توصیه می شود.
2 - در روزهای گرم بهتر است صبح زود حرکت کنید تا از ریزشهای سنگی قبل از ظهر بگذرید.
3 - وجود سنگهی سست باعث ریزش می شود ، آهسته گام بردارید و سنگها را حرکت ندهید.
4 - نقاب های قله خطرناکند ، احتیاط نمایید.
5 - به گازهای سر قله نیز کاری نداشته باشید!

در مسیر جنوبی یخچال Palmer منطقه کمپ وجود دارد و در منطقه عمومی جنگلکاری. اما در محدوده کلبه اسکی چادر زدن ممنوع است. فرم ورود به منطقه ، کیسه های آشغال Bllue Bags , دستگاه ارتباط اضطراری mlu از دیگر مسائل صعود می باشند.

بهترین زمان صعود و اسکی از اوایل May تا میانه july می باشد. برای اطلاع از وضعیت دقیق به سایت cascadeclimbers.com مراجعه نمایید.

                                                                                     منبع سایت ایران کوه

روستای تاریخی میمند

ميمند روستايي صخره‌اي با مردماني با روح نرم و لطيف، روستايي ‌دستكند با چند هزار سال قدمت يادآور ايامي است كه انسانها خدايان خود را در بلنداي‌كوهها جستجو ميكردند و كوه مظهر صلابت و قدرت و الهه عزم و اراده و ايمان تلقي مي‌شد. اين بناي دستكند باستاني، بي‌گمان از نخستين سكونتگاه‌هاي بشري در ايران به شمار مي‌رود، دوراني كه هنوز ايرانيان مهرپرست بودند و كوهها را مقدس مي‌شمردند، اعتقادي كه بعدها نيز جلوه تاريخي و مذهبي داشت و همانگونه كه حضرت موسي(ع) در كوه طور به عبادت و عبوديت مي‌پرداخت و پيامبرگرامي اسلام نيز در غار و كوه حرا به پيامبري مبعوث گرديد. به هر تقدير چند هزار سال پيش از اين، انسانهايي با تيشه عشق و همت و حميت و با اراده و عزمي‌راسخ، فرهادگونه دل سنگ‌ها را شكافتند و يادگاري را به جا گذاشتند كه امروزه پس از گذشت ساليان همچنان نماد عزم و اراده و اقتدار اجداد ايراني به‌شمار مي‌رود. هنوز كسي واقف نيست كه اين مجموعه به دست چه كساني بوجود آمده و انگيزه اين مردمان از احداث چنين بناهايي چه بوده، اما انگيزه مردمان آن زمان بسيار مورد اهميت قرار دارد، چون در آن زمان و با آن وسايل ابتدايي، آفرينش چنين مجموعة با عظمتي با معماري بي‌نظير فابل تحسين است. عده‌اي از محققين نيز معتقدند كه مهرپرستان از غارهايي كه با دست در دل‌كوه كنده‌اند فقط براي عبادت و دفن مردگان استفاده مي‌كردند و بعد از مدتي بنا به اضطرار ناشي از‌آب و هوا و يا هر عامل محيطي مؤثر ديگري، اين غارها را براي سكونت برگزيده‌اند. آئين مهرپرستي قبل از ظهور آئين‌زرتشت در ايران رواج داشته و تا مدتها پس از ظهور وي نيز ادامه داشته‌است. ميمند به دليل استحكام دفاعي در طول تاريخ كمتر دستخوش تحولات كالبدي و اجتماعي شده است و بيشترين تغيير در آن مربوط به چند دهة اخير مي‌باشد. اين تمدن در ابتدا برگرفته از آئين‌مهرپرستي و بعد از آن آئين‌زرتشت بوده‌است. در زمان ساسانيان شهربابك به عنوان زادگاه بابك سرسلسلة ساساني مورد توجه خاص آنها بوده‌است. پس از ظهور اسلام و ورود آن به ايران مردم ميمند كه به آئين‌زرتشتي معتقد بودند به اسلام گرويده و مذهب شيعه را پذيرا گشتند.

جغرافياي ميمند

آبشار شیوند

بهشتی پنهان در پس آب‌های فراوان درباچه سد کارون 3 که تا کنون بکر و دست نخورده مانده است. روستاهای شیوند از سه روستای بزرگ شیوند، نوشیوند، و پشت آسیاب به فاصله یک کیلومتر از یکدیگر و به شکل یک سه گوش قرار دارند، به گونه ای که رودخانه شیوند از میان این سه روستان رد می شود. 

این روستاها در دل منطقه حفاظت شده منگشت و شالو جای گرفته اند که رودخانه کارون از خاور آن می گذرد. آبشار بلند شیوند نیز از دل کوه فاصله ای حدود 4 کیلومتر را می پیماید و به دریاچه می ریزد.

از بیشترین گونه‌های گیاهی منطقه شیوند می‌توان به درختان بلوط با تاژ گسترده و گیاهان بن سرخ، پونه، کتیرا، که کاربرد دارویی دارند، و پوشش بسیار خوب گیاهان برای چرای دام، اشاره کرد. از مهمترین گونه‌های جانوری نیز می‌توان به شغال، گرگ، روباه، خرگوش، قوچ، میش، بزکوهی، گراز، خرس، و کبک، اشاره کرد. 

توچال

توچال قله‌ای در شمال تهران و به ارتفاع ۳۹۶۲ متر می‌باشد که بخشی از دامنه رشته‌کوه‌های البرز است. دامنه جنوبی توچال مجاور با شهر تهران و قله آن مشرف به این شهر است. مشهورترین و پررفت و آمدترین پناهگاه‌ها و جان پناه‌های توچال به ترتیب از شرق به غرب کلک‌چال، شروین، شیرپلا، ایستگاه پنجم تله کابین، اسپیدکمر و پلنگ‌چال هستند که همگی آنها مشرف به تهران هستند. تله‌کابین توچال (علاوه بر تله‌سی‌یژ مختصر منطقه دربند) دارای بالابر است و پیست توچال تنها مکان قابل اسکی این منطقه‌است. ایستگاه سوم این تله کابین در ۲۰۰۰ متری از سطح دریا، ایستگاه پنجم در ۳۰۰۰ متری و ایستگاه هفتم در ارتفاع ۳۷۰۰ متری از سطح دریا است. از سال ۲۰۰۳ میلادی مهمان‌پذیری به نام «هتل توچال» در ایستگاه هفتم تله‌کابین توچال تکمیل و راه‌اندازی شده‌است. نمای این هتل از چوب بوده و به هر دو دامنه البرز (تهران در دامنه جنوبی و روستاهای شمال و جاده چالوس در دامنه شمالی) اشراف دارد. بنا به اظهارات مجموعه تله کابین توچال، این هتل با ارتفاعی حدود ۳۷۰۰ متر از سطح دریا، مرتفعترین هتل دنیا می‌باشد. قدیمی ترین جانپناه کوهنوردی ایران (اسپید کمر) در جنوب قله توچال و شرق ایستگاه ۵ قرار دارد.

 

غارهاي استان سمنان

طبيعت بسيار زيباي غارها، همواره باعث جلب گردشگران و طبيعت دوستان مي‌شود. غار دربند بزرگ‌ترين غار استان است که در 21 کيلومتري شمال سمنان و سه کيلومتري جنوب شهميرزاد واقع شده و مشرف بر درة سرسبز و خرم دربند است. اين غار، در کمرکش کوه سنگي زيبايي به نام لهرد رو به مشرق قرار دارد و درة وسيع و سرسبز دربند در زير آن گسترده شده است. مدخل غار به عرض 75/2 متر و ارتفاع آن 35/1 متر است. پس از عبور از دهانه و مدخل غار، وارد دالاني به طول 24 و عرض متوسط سه متر مي‌شويم. اين دالان، دهانة غار و تالار غار را به هم متصل مي‌کند. انتهاي دالان به تدريج کوتاه مي‌شود، تا اين که به دهانه‌اي به ارتفاع 80 سانتي‌«تر مي‌رسد، پس از عبور از دهانة مذکور وارد غار مي‌شويم. وضع داخلي غار نسبتاً ساده و بدون پيچ و خم است. فضاي غار به صورت تالاري بيضي شکل است به طول 91 متر که عريض‌ترين قسمت آن 36 متر و بلندترين نقطه سقف آن 20 متر است. ساختمان غار از نظر زمين‌شناسي مربوط به دوران سوم و از نوع سنگ‌هاي رسوبي است که به مقدار فراوان آهک و املاح دارد و از اين رو، سراسر آن پوشيده از ستون‌هاي بزرگ و زيباي استالاگميت (چکنده) و استالاکتيت (چکيده) است و از اين نظر، يکي از زيباترين و تماشايي‌ترين غارهاي ايران به شمار مي‌رود. بلندترين ستون استالاگميت با ارتفاع 12 متر و با قطر متوسط 85/2 متر با زيبايي خاصي در وسط غار بالا رفته است. آنچه در حفريات و کند و کاوهاي غار به دست آمده نشانگر آن است که اين غار متعلق به دوران‌هاي مختلف تاريخي است و مربوط به يک زمان مشخص نيست. قديمي‌ترين آثار به دست آمده از اين غار مربوط به قرن پنجم هجري و مستندترين آن‌ها سکة طلايي است به خط کوفي که قسمتي از آن شکسته و از بين رفته است، ولي سبک و خط آن متعلق به اواخر سلجوقي و اوايل حملة مغول است. کاسه‌هاي لعابي معروف به گبري، کار مازندران و سفال‌هاي بسيار ظريف، کار گرگان از صنايع قرن 6-5 هجري قديمي‌ترين آثاري است که از اين غار به دست آمده است. اين آثار تا دورة قاجاريه به چشم مي‌خورد و چنين استنباط مي‌شود که غار در دوره‌هاي مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. در تاريخ ثبت است که در حکمراني اسپهبدان طبري در دورة سلجوقيان و جنگ‌هاي آنان با اسماعيليه که در نواحي سمنان صورت گرفت، گروهي از ترس به اين غار پناهنده شدند که آثار به دست آمده نشان از اين سکونت کوتاه مدت دارد. سهل انگاري بازديد کنندگان، اين شگفتي‌هاي کمياب طبيعت را به ويراني کشانده است. گروه‌هاي متعدد کوهنوردي و افراد عادي با روشن کردن مشعل، نماي داخلي غار را سياه و دوداندود کرده‌اند که منجر به کاهش جلوه و زيبايي آن شده است. در اين تخريب، عوامل طبيعي نيز بي‌تأثير نبوده است. ستون‌هاي عظيم و سنگين و تخته سنگ‌هاي بزرگ که در گوشه و کنار غار پراکنده‌اند، حکايت از زمين لرزه‌هاي سهمناک دوران‌هاي دور مي‌کند. کف غار سنگلاخ و داراي پستي و بلندي‌هاي بسيار است و بر اثر رطوبت هوا قسمت زيادي از آن را گل لغزنده پوشانده که عبور از آن بي‌خطر نيست. با اين وصف، گروه‌هاي متعددي از شهرهاي دور نزديک در طول سال از اين غار ديدن مي‌کنند. اين غار از جمله غارهايي است که در صورت توجه مي‌تواند مکاني جذاب براي ايرانگردان و جهانگردان به شمار آيد. علاوه بر غار فوق‌الذکر، در شمال غربي دامغان، کيلومتر پنج چشمه علي، در محلي به نام گيو تنگه که در محدودة آستانه قرار دارد، غاري ديگر نيز توسط کوهنوردان شهرستان دامغان در مرداد ماه سال 1374 کشف شده است که از ويژگي‌هاي جالب توجهي برخوردار است.

2633

قله کوشا 4400 متر

کرمان ، جاده بافت ، قلعه عسگر ، هرارون

کوه هاای کرمان در جنوب شرقی ایران دارای ارتفاعاتی مهم و قابل توجه است که به صورت منسجم و متمرکز به طور عمده در حدد فاصل شمال شهر کرمان تا شهرستان بافت ، جیرفت و حوالی بم قرار دارند. از جمله بلندترین قلل این کوهستان می توان قلل هزار ( 4465 متر ) و لاله زار خط الراس فنی و دشوار جوپار ، گلچین ، پلوار ، جفتان ، قفس و بارز را نام برد . کوشا یکی از بلندترین قلل حاشیه جنوبی آن از کرمان در جاده بازفا در کیلومتر 112 و در محلی به نام قلعه عسگر به سمت چپ وارد جاده هرارون می شویم و پس از طی 8 کیلومتر به این ده زیبای کوهستانی می رسیم . مسیر حرکتمان را کنار جویباری کوچک به سمت گردنه پست کوه – که در افق جنوب شرقی به وضوح قابل رویت است ادامه می دهیم . راه از میان دشتهای کوچک و بزرگ با چشمه های آب گوارا می گذرد و بسیار طولانی است. پس از مدتی به محل دوآب رودخانه می رسیم و به سمت چپ از شیب تند زیر گردنه پست کوه بالا می رویم . ارتفاع افزایش می یابد و در ارتفاع 3900 متری به گردن پست کوه می رسیم . قله لاله زار با ارتفاع 4650 متر در روبرو و کله ماری در روبرویمان است . از مسیر گردمنه به سمت جنوب اولین تپه کوچک مشرف به گردنه را صعود ، ارتفاع می گیریم و سپس با انحراف کمی به راست در ابتدا به قله بندرجکسی و سپس به قله مرتفع تر کله برفی می رسیم . بعد از آن به دشت کوچکی می رسیم و از سینه کش کوه بالا می رویم در ادامه راه آخرین سربالایی را طی کرده و قله کوشا را صعود می کنیم .

                                                                               علی مقیم

کوه‏هاي تخت سليمان و کلارستان       

اين کوه‏ها خط‏الرأس مرز طبيعي مازندران با تهران محسوب مي‏شوند. جهت اين رشته کوه نيز غربي ـ شرقي است و قلل مهم آن عبارت‏اند از: کلوان، ميش چال، گردون کوه، آلانه‏سر، سي‏چال، مست‏چال و کندوان در خط‏الرأس اصلي و قلل مغار، هفت خوان، خرسان، علم‏کوه، مرجيکش، رستم نشيت، سياه‏سنگ، چالون، سياه کمان، پسندکوه، ميان‏سه چال، تخت سليمان، سيلمان گوگ، کالاهو، قبي، کله‏چال، اوبدر، ديوچال، سرخاس و خورتاب که در يال‏هاي انشعابي آن قرار گرفته و يخچال‏هاي بزرگ و دائمي البرز را در ميان خود جاي داده‏اند. تعدادي از قله‏هاي مهم اين کوه‏ها عبارت‏اند از:قلة علم‏کوه 4850 متر ارتفاع دارد. از جهت شمال به شانه‏کوه، از جنوب به قلل خرسان و از شرق به سياه‏سنگ متصل مي‏گردد. در جهت غرب دماغة آن، يخچال هفت‏خوان و يخچال شمال غربي علم‏چال قرار گرفته است. بزرگ‏ترين و بلندترين ديوارة کوهستاني ايران است و از کف يخچال علم‏چال حدود 800 متر ارتفاع دارد.اين کوه داراي دو شاخک به ارتفاع 4750 متر (يکي در شرق به نام شاخک شرقي علم‏کوه و ديگري در غرب به نام شاخک غربي علم‏کوه) است. چهار يخچال عظيم در چهار جبهة اين کوه واقع شده است.
قلة تخت سليمان که 4643 متر ارتفاع دارد و از جهت شمال به قلل سياه گوگ و از سمت جنوب به قلة شانه‏کوه متصل است.

شهر اورارتويي بام فرهاد 

اخيراً آثار يک شهر تاريخي مربوط به هزارة اول پيش از ميلاد در شهرستان ماکو کشف شده است که در ماني موسوم به «بام فرهاد» در ارتفاعات مجاور روستاي «سنگر» در 7 کيلومتري شمال شهر ماکو قرار دارد. براساس گمانه‌زني‌هاي انجام شده، اين شهر به اقوام اورارتو تعلق دارد و فاقد استحکامات دفاعي بوده است، جهت شهر، شرقي و غربي است و در شرق آن بافت مذهبي شهر قرار دارد. در اين قسمت شهر يک معبد سنگي متعلق به خداي «خالدي» (خداي جنگ اورارتوها) نيز واقع است. در ميان ارتفاعات اطراف، خانه‌هاي عمومي و در غرب شهر ساير تأسيسات همگاني قرار گرفته‌اند. کشف ديوار شهر و يک معبد سنگي ديگر در محلي موسوم به «کوراوغلي قلعه‌سي» از يافته‌هاي مهم اين گمانه‌زني است. براساس مطالعات صورت گرفته، شهر در زمان آباداني خود حدود 20 هکتار وسعت داشته است و اهالي آن نيز آب مورد نياز خود را از رودخانة سنگر که از ميان شهر مي‌گذشته است، تأمين مي‌کرده‌اند.

 تنگ ماژين استان ايلام

در تنگ ماژين از توابع دره شهر، دخمه‌ها و اشکفت‌هايي وجود دارد که يکي از ان‌ها به غار کول‌کني معروف است. دهانة اين غار در محل ورودي حدود 30 متر طول دارد و با توجه به موقعيت استقرار، دسترسي به آن بدون تجهيزات ضروري ناممکن است. در داخل و پيرامون غار، آثاري از وجود زندگي در دوران‌هاي سنگ به دست نيامده است، ولي در محل ريزش آب، حوض کوچکي که از سنگ تراشيده شده وجود دارد که ملاط آن نيز احتمالاً از ساروج است. در اطراف اين حوضچه اثري که نشان دهندة قدمت آن باشد به دست نيامده است، ولي احتمالاً به شهر ساساني خارج از تنگ مربوط بوده است.
علاوه بر غار معروف کول‌کني، در اين محل دخمه‌هاي متعددي نيز وجود دارد که تعداد آن‌ها به 12 مي‌رسد و در برخي از اين دخمه نشانه‌هايي از سکونت انسان باستاني مشهود است. جالب‌ترين دخمه‌ها شامل سه اشکفت در کنار هم و يک اشکفت بر بالاي آن‌هاست که به غار انوشيروان معروف هستند. در کندو کاو کف يکي از اين غارها، يک قطعه سفال از نوع سفال‌هاي نيمة هزارة اول قبل از ميلاد به دست آمده است. در مورد اين غارها، روايتي در بين مردم محل نقل مي‌شود که جالب توجه است و آن روايت چنين مي‌باشد: مردم محل اعتقاد دارند که انوشيروان به هنگام جا دادن، وصيت کرده بود که جسد وي را دور از دسترس دشمنان دفن کنند، از اين رو بازماندگانش پس از جستجوي بسيار، اين اشکفت را مي‌يابند و جسد وي را در آن دفن مي‌کنند. البته اين مطلب نقل قولي ضعيف است و با توجه به زرتشتي بودن انوشيروان، دور از حقيقت به نظر مي‌رسد و اصولاً تاکنون گوري از شاهان ساساني ديده نشده است.

غار یخ مراد

عمق غار: 25.2+ متر 30.7- متر
طول غار 724.5 متر
جهت به شرق
E 051 16’ 18.9
اختلاف مداری نسبت به شمال
N 36 07’ 06.1
ابزار : شیب سنج و قطب نمای suunto

مکان : ایران – استان تهران – شهرستان کرج – جاده چالوس – روستای گچسر – روستای کهنه ده ( عبور از روی پل و 5/3 کیلو متر جاده خاکی به سمت غرب )

ارزیابی: ویژگی خاص :به علت وجود فسیلی بر روی سنگ بزرگی در نزدیکی دهانه اصلی از گونه نرمتنان دریایی مربوط به دوره سوم زمین شناسی به نام ( کاردیتا( KARDITA ) این نظریه که غار در حدود پنجاه میلیون سال پیش در زیر دریا بوجود آمده از صحت بیشتری برخوردار است. ( رجوع به کتاب غار و غارنورد – نوشته علی جوانشاد )

آب موجود درون غار قابل آشامیدن نیست . به همراه داشتن پوشاک مناسب و گرم .
ارتفاع متوسط: 56 متر، طول: 724.5 متر
کشفیات: وجود یخ های فراوان در تمام طول سال دمای آن بسیار سرد میباشد. در نقاطی از غار میتوان یخ هایی به رنگ سبز را مشاهده کرد. در نقاطی نزدیک به دهانه اصلی در اردوی بین المللی تعدادی خرده سفال شکسته یافت شد.
رسوبات فیزیکی: گل، ماسه
رسوبات شیمیائی: باقیمانده های آهکی، مواد معدنی ،
حیات در غار : پشه، لانه پرندگان بزرگ در دهانه فرعی

در گذشته مردم بومی بر این باور بوده اند که یخ موجود در اعماق غار برای درمان ناباروری زنان خاصیت شفا دهنده دارد. و وجود کهنه های آویخته ( دخیل ) به دهانه اصلی و درون غار در گذشته که باعث نام گذاری روستای مجاور به کهنه ده شده گواه این ادعا است.

ابزار مورد نیاز: (دو حلقه طناب 25 متری ، کارابین و تسمه جهت ایجاد 3 کارگاه ، وسایل فرود در غار ، وسایل صعود بر روی طناب . ابزار کمکی برای امداد احتمالی) به همراه بردن رول و وسایل رولکوبی نیز توصیه میگردد.

                                                                                                          مجید کاشیان  

نام                            فيتزروي

منطقه کوهستاني              آند - پاتاگونيا

کشور                          آرژانتين

ارتفاع - متر                   3375

   Fitzroy فيتزروي

آمريکاي جنوبي، آرژانتين، سانتاکروز

کوه فيتزروي (Fitzroy- Cerro Fitzroy – Cerro Chaltel) با ارتفاع 3375 متر بلندترين مخروط در يک رشته کوه فشرده گرانيتي مي باشد. اين رشته در Prague National Los Glaciaresدر پاراگونياي آرژانتين مي باشد.
اين قله هاي بسيار زيبا همگي در گروه کوههاي Cerro Torre در در بيرون از دهکده El Chalten قابل دسترسي هستند. اولين صعود به فيتزروي از يال جنوب شرقي انجام شد (که امروزه به يال فرانکو _ آرژانتين نيز معروف است) در فوريه 1952 توسط Lionel Terray و Guido Magnone از اعضاي تيم فرانسوي. مسير نورمالي که امروزه بيشتر صعود مي شود ترکيبي از اين مسير و مسيري مصنوعي به طول 600 متر با درجه سختي VI/ VI + A2 مي باشد. پس از اولين صعود در جنوب شرقي مسيرهاي متعددي در آنجا مسيرگشايي شد. به طوري که حداقل 15 مسير اصلي به قله مي رسد. بقيه مسيرهاي جالب توجه در يال جنوب غربي مانند مسير کاليفرنيايي ها مي باشد و مسير Super Cantelata در غرب و شمال غرب (VI WI5)منطقه Fitzroy مکاني محبوب براي Trekking (کوهپيمايي) مي باشد. بطوري که هر روز مردم از El Chalten که نماي بسيار زيبايي از منطقه فيتزروي دارد براي پياده روي و کوهپيمايي اقدام مي کنند. مکانهاي عمومي مانند Laguna Delos Tress و Laguna Torre و مسير غير فني در نزديکي Cerro Electrco.
براي صعود به اين کوه به مجوز صعود نياز داريد اما رايگان است و فقط براي ورود به محدوده پارک ملي Prague National Los G… بايد مبلغ اندکي بپردازد. همانطور که مي دانيد آرژانتين در نيم کره جنوبي زمين مي باشد و بهترين فصل صعود به فيتزروي دسامبر تا فوريه مي باشد. اولين صعود زمستاني نيز در سال 1986 از مسير Supper Canelator انجام شد و در سال 1988 از مسير فرانکو تمامي صعود کنندگان اين دو صعود آرژانتيني بودند. يک ژاپني به نام Yasushi Yamanoi اولين صعود سولوي (انفرادي) زمستاني را در سال 1990 از ديواره جنوب غربي انجام داد.
منطقه پاتاگونيا آب و هواي درست و حسابي ندارد و شايد براي يک صعود روزها و هفته ها بايد منتطر ماند.

جنگل‌ها و بيشه‌هاي استان سمنان

 جنگل‌ها عموماً از دو ديدگاه مورد توجه جهانگردان قرار مي‌گيرند: يکي مشاهدة زيبايي‌ها و مناظر گوناگون آن، ديگري مطالعة انواع گياهان و معيشت ويژه مردم جنگل‌نشين. جنگل‌ها در فصل زمستان با برف پوش شدن درختان سرو و کاج، در پاييز به دليل جلوه‌هاي رنگارنگ برگ‌ها و در بهار با شکوفه‌هاي زيباي درختان، منظره‌اي دل‌انگيز و بديع را به وجود مي‌آورند و در تابستان نيز ساية درختان براي هر عابر خسته‌اي فرح‌بخش است، همچنين تماشاي مسکن و پوشاک ساکنان مناطق جنگلي که تحت تأثير محيط خاص طبيعي شکل گرفته‌اند، منظره‌اي جالب و ديدني است.

فضاي جنگلي استان داراي ويژگي‌هاي زير است:

جنگل‌هاي طبيعي: اين جنگل‌ها را مي‌توان به سه دسته عمده تقسيم کرد:

- جنگل‌هاي پهن برگ شامل جنگل‌هاي حاشية شمالي استان که ادامة جنگل‌هاي کوهستاني شمال کشور است و مساحت آن در حدود 50 هزار هکتار است. اين جنگل‌ها در ارتفاع 900 تا 2500 متر از سطح دريا (جنگل‌هاي ميان بند و بالا بند) قرار گرفته و در حدود ده هزار هکتار آن صنعتي و چهل هزار هکتار ديگر آن غيراقتصادي است.

- جنگل‌هاي ارس دامنه‌هاي جنوبي رشته کوه‌هاي البرز که مساحت آن در حدود 150 هزار هکتار است و در ارتفاع 1700 تا 2400 متري از سطح دريا قرار گرفته است. اين جنگل‌ها از اهميتي ويژه برخوردارند؛ به طوري که در جنگل‌هاي ارس چهار باغ شاهرود که متراکم‌ترين جنگل‌هاي ارس منطقه هستند، درختاني تا ارتفاع 15 متر وجود دارد.
- جنگل‌هاي کويري که مساحت آن حدود 25 هزار هکتار است و به صورت توده‌هاي نيمه متراکم تاغ و گز در قسمت جنوبي و مرکزي استان قرار گرفته‌اند و در مناطق چاه جام و خوارتوران به صورت جنگل‌هاي تاغ و در مناطق کويري گرمسار به صورت جنگل گز به وجود آمده‌اند. جنگل‌هاي دست کاشت شامل پارک‌هاي جنگلي و فضاهاي سبز احداثي هستند که در سطح استان بالغ بر 370 هکتار است. عمدة اين جنگل‌ها در اطراف شهرها و مراکز جمعيتي استان احداث شده‌اند.
علاوه بر آن مسير راه‌هاي ورودي و خروجي استان به طول 160 کيلومتر و با مساحتي بالغ بر 960 هکتار اطراف جاده‌ها تاغ‌کاري شده است. همچنين جنگل‌هاي تاغ در دست کاشت استان سطحي معادل 46896 هکتار را دربرمي‌گيرند.
مهمترين پارک‌هاي استان سمنان عبارت‌اند از: پارک جنگلي سوکان در مشرق سمنان، پارک جنگلي کومش در شمال سمنان، پارک جنگلي محلات در مغرب سمنان، پارک جنگلي گرمسار، پارک جنگلي دامغان و پارک جنگلي شاهرود.
پارک‌هاي جنگلي و فضاهاي سبز اطراف شهرها براي جلوگيري از آلودگي‌هاي صنعتي و تأمين محيط زيست سالم و افزايش پوشش گياهي و تلطيف هواي گرم کويري و نيز به منظور ايجاد تفرجگاه احداث شده‌اند.
جنگل‌هاي موجود استان سمنان تنوع گياهي فراوان دارند و با ايجاد منظره‌هاي بديع در فصل‌هاي مختلف مي‌توانند پذيراي علاقه‌مندان شوند. علاوه بر جنگل‌ها، مراتع استان با پوشش گياهي غني و زيبا به ويژه در فصل بهار، منظره‌اي دلپذير به وجود مي‌آورند. البته موقعيت اقليمي متفاوت در نواحي جنوبي و شمالي استان، گياهان مرتعي گوناگوني را پديد آورده است.

قلة آوان

 اين قله در خط‏الرأس اصلي رشته کوه البرز و در شمال رودبار با ارتفاع 3750 متر واقع شده و به «خشته چال» هم معروف است. خط‏الرأس اين کوه، در جهت شمال غربي ـ جنوب شرقي است و قسمتي از مرز طبيعي شهرستان قزوين و تنکابن (شهسوار) به شمار مي‏رود. از جهت جنوب غربي به وسيلة گردنة سيالان به قلة سيالان و از جهت شمال غربي به دو قسمت شمالي و غربي تقسيم مي‏شود. يال شمالي آن به وسيلة قلة بزاکوه، به قلة سوماسوس يا سمام‏کوه، و يال غربي آن به وسيلة گردنة گرم‏کوه، به قلة پارچ‏کوه متصل است. رودخانه‏هاي ازگين و سفيداب و آوان که از شاخه‏هاي شاهرود (سفيدرود) مي‏باشند، از ارتفاعات جنوبي، و رودخانة چالک‏رود که پس از گذشتن از دهستان جهت رودبار و کليجان، در بندر شيررود به درياي مازندران مي‏ريزد، از ارتفاعات شمالي اين کوه سرچشمه مي‏گيرند. در دامنة جنوبي اين کوه، درياچه‏اي قرار دارد که به نام آوان مشهور است. طول و عرض اين درياچة زيباي کوهستاني 500 متر است و در شمال دهکدة آوان و در فاصلة تقريبي 75 کيلومتري شمال شرقي قزوين واقع شده است. آب اين درياچه از چشمه‏هاي درون آن تأمين مي‏شود. روستاي جنت رودبار از شهرستان رامسر، در شمال، و روستاي رودبار معلم کلايه از شهرستان قزوين، در جنوب اين درياچه واقع شده‏اند. راه صعود به اين قله از مسيرهاي زير است:

ـ جبهة غربي: از طريق قزوين و معلم کلايه و شمس کلايه و آوان.

ـ جبهة شمالي: از طريق تنکابن (شهسوار)، شيررود، درة رودخانة چالک‏رود و سرچشمة رودخانة چالک‏رود.

ـ از طريق گردنة سيالان و گردنة گرم‏کوه نيز مي‏توان به اين قله صعود کرد.

رشته‌کوه بینالود

بلندترین نقطه رشته کوه بینالود، قله شیرباد با بلندی ۳۴۲۰متر است که در شمال روستای بوژان(شمال شرقی شهر نیشابور)قرار گرفته‌است. ولی قله بینالود با وجود ارتفاع کمتر از آن معروفیت بیشتری دارد. رشته کوه بینالود به طول تقریبی ۱۳۰ کیلومتر از شمال شهر نیشابور تا جنوب غربی شهر قوچان کشیده شده‌است. و جلگه و دشت نیشابور را از دشت مشهد و قوچان جدا می‌نماید. سه رود خانه دائمی کشف رود ، اترک و کال شور از این رشته کوه سرچشمه می‌گیرند. افزون بر این رودخانه‌های نسبتاً کم آبی همچون رودخانه‌های میرآباد، زشک و طرقبه، اخلمد ، بوژان، خرو علیا، بار، و دیزباد علیا در دره‌های خرم این منطقه جریان دارند که بخش اعظم آب آنها صرف آبیاری باغها و زمینهای کشاورزی می‌شود. ریواس از معروفترین و مرغوبترین گیاهان خودروی این رشته کوه بشمار می‌رود. و در بخش شمال غربی رشته کوه بینالود پوشش درختچه‌های ارس بشکل تنگ دیده می‌شود.برف و یخ حاصل از بارشهای زمستانه و بهاره غالباً تا اواسط فصل تابستان در قله‌ها باقی می‌ماند. روستاها و تابستانگاه‌های زیبایی همچون بوژان ، اخلمد، زشک و طرقبه، خرو ، بار و دیزباد در دامنه این رشته کوه از چشم اندازه‌های بی مانند و بدیعی برخوردارند.

کوه چهل چشمه

 اين کوه بلندترين کوه شمالي کوهستان زاگرس است که 3173 متر ارتفاع دارد و در 53 کيلومتري جنوب شرقي سقز واقع شده است. رودخانه‌هاي شورقي، چهل چشمه، کله‌باد و چم‌جقتو از ارتفاعات اين کوه سرچشمه مي‌گيرند. همچين چشمه‌سارهاي فراواني نيز در دامنه‌ها و دره‌هاي اين کوه از زمين مي‌جوشند و سرسبزي و زيبايي ويژه‌اي بدان مي‌بخشند. اين کوه با طبيعتي زيبا از پتانسيل تفرجگاهي و طبيعت‌گردي فراواني برخوردار است.

قلة چهل تن

 اين ارتفاعات در مجموع سه دهانة آتشفشاني دارد که دو دهانة آن با اهميت‌تر از ديگري است و صداي انفجارات آتشفشاني از قعر آن‌ها شنيده مي‌شود. از دهانه‌هاي مزبور دائماً بخار و گازهاي گوگردي متصاعد مي‌شود. در مدخل حفره‌هاي آتشفشاني، تخته‌هاي گوگردي خالص به وفور ديده مي‌شود.
در تمام سطح قلة تفتان، گازهاي هيدروژن - سولفوره متصاعد مي‌شود. اين گازها، باعث از بين رفتن تارهاي پنبه‌اي البسة کوهنوردان مي‌گردد. بدين جهت، کوهنوردان بايد از نشستن در سطح قله خودداري کنند و چنانچه مايل به نشستن باشند، بايد حتماً از لباس‌هاي پشمي استفاده نمايند. مسير صعود به قلة چهل تن به قرار زير است: از طريق زاهدان و خاش به روستاي کوشه واقع در 44 کيلومتري شمال خاش و از کوشه به مزرعة جم‌چين و سپس از طريق درة تنگ‌گلو. فاصله جم‌چين تا قله 11 کيلومتر است و راه آن از کنار دره تنگ گلو مي‌گذرد. آب اين دره، با املاح گوگردي مخلوط است و قابل شرب نيست. کوهنوردان بايد فقط از چشمه‌اي واقع در نزديکي تنگناي درة تنگ‌گلو که آب گوارايي دارد، استفاده کنند. فاصله صعود از روستاي کوشه تا قلة کوه، 15 کيلومتر است که طي مسير آن معمولاً 10 ساعت طول مي‌کشد. چشمه‌هاي آب معدني زيادي در اطراف قلة چهل تن تفتان، به خصوص در شرق و جنوب آن وجود دارد. آب چشمه‌ها، عموماً داراي املاح آهن و گوگردي است.

غار نياسر کاشان

 اين غار از عجايب و نوادر آثار باستاني است که در حدود 1800 تا 2000 سال قبل، در دل کوه کرکس و بر فراز تپه‌هاي آهکي مشرف بر نياسر کاشان و احتمالاً با مقاصد آئيني و مذهبي به صورت تونل سنگي و پر پيچ و خم با ابزار ابتدايي کنده شده است. غار نياسر شامل مجموعة زيرزميني و پيچيده‌اي است که از راهروهاي تنگ و طولاني و اتاق‌ها و چاه‌هاي متعددي تشکيل شده و دسترسي به اعماق آن‌ها بدون بهره‌گيري از وسايل پيشرفتة امروزي ممکن نيست. اين غار که به «سوراخ رئيس» يا «غار ويس» شهرت دارد، قرن‌ها نامکشوف مانده بود و در هيچ يک از متون تاريخي و آثار تحقيقي قرون اخير، به رغم ذکر ساير بناهاي تاريخي منطقه نظير آتشکدة نياسر (بنا شده توسط اردشير بابکان مؤسس سلسلة ساسانيان)، مورد اشاره قرار نگرفته بود. غار نياسر در سه طبقه و با حفر چاه‌هاي متعددي کنده شده است. طول دالان و اتاق‌هاي اين غار هزار تو بالغ بر 500 متر و سطح مقطع اکثر گذرگاه‌هاي زيرزميني آن کم‌تر از يک متر مربع، و در بعضي از افق‌ها به 100×70 سانتي‌متر مي‌رسد. افق‌هاي ارتفاعي گوناگون آن توسط 45 حلقه چاه، به عمق تقريبي 118 متر به يکديگر متصل مي‌شوند.
غار نياسر طي قرون و اعصار متمادي به دليل آب‌گرفتگي و فرسايش سطحي، دچار رسوب‌گرفتگي و زنگار شده است و در حال حاضر، بدون آن که به ديواره‌ها و ستون‌ها آسيبي وارد شود، توسط گروه‌هاي معدني شرکت زغال سنگ البرز شرقي وابسته به شرکت ملي فولاد ايران در حال پاکسازي است.

يخچال اغول‌بيگ

 يخچال اغول‌بيگ در روستايي به همين نام در پنج کيلومتري شمال شرقي شهرستان تکاب قرار دارد. مجموعه يخچال شامل يک رشته نهر سنتي کوچک منشعب از يکي از سرشاخه‌هاي رودخانه ساروق است و آب آن از شرق به غرب جريان دارد. اين نهر به يک حوضچه ته‌نشيني و انجماد ختم مي‌شود که در شرق يخچال واقع شده است. ورودي يخچال در غرب آن قرار دارد و به يک فضاي مسقف مربع شکل کوچک مجهز به يک در چوبي محدود مي‌شود. دسترسي به کف يخچال از طريق هفده پله سنگي مماس به ديواره غربي و جنوبي داخل يخچال ميسر است. زهکشي در کف يخچال، آب‌هاي‌ مازاد را به باغي در مجاورت آن هدايت مي‌کرد. فاصله مظهر زهکش در باغ تا کناره يخچال حدود صد متر است. در بالاترين نقطه سقف يخچال يک منفذ دايره شکل به قطر حدود نيم متر قرار دارد و نورگير، محل تهويه و وارسي داخل يخچال محسوب مي‌شود. نقشه بنا مدور و سقف آن گنبدي است. در ساختمان يخچال از سنگ‌هاي رسوبي و آجرهاي چهارگوش استفاده شده است. اين بنا به استناد مطالعات تطبيقي به دوره قاجاريه تعلق دارد.

الوند

اَلْوَند یکی از قله‌های بلند ایران واقع در استان همدان است.

 فراروی شهر همدان، کوهستان منفردی از شاخه‌های خاوری زاگرس مرکزی با عرصه‌ای به وسعت ۱۳۷۵ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین پدیده‌ٔ گرانیت زائی از دوران چهارم زمین‌شناسی بر اثر نفوذ توده‌های آذرین در نهشته‌های بازمانده از دوران پیشین بوجود آمده‌است.

این رشته‌کوه در شمال غرب به کوه خدابنده‌لو سنندج و کوه چهل‌چشمه کردستان و از جنوب شرق به بلندی‌های راسوند و کوه وفس اراک متصل است.

یال آن، حد طبیعی بین شهر همدان و تویسرکان و بلندترین قله‌ٔ آن موسوم به الوند در ۱۸ کیلومتری جنوب شهر واقع شده و ارتفاع آن ۳۵۷۴ متر از سطح دریا است. جهت این کوهستان از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌است و استان همدان را به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند. این کوهستان، دره‌های ژرف و سرسبز، چشمه‌سارها، چمن‌زارها و قله‌های متعددی دارد.

معروفت ترین قله‌ها، از شمال غربی به جنوب شرقی عبارت‌اند از: المابلاغ ۲۹۹۷ متر، کرکس ۲۹۵۹ متر، قزل‌ارسلان ۳۲۵۰ متر، دائم برف ۳۴۵۰ متر، کلاغ لان ۳۴۸۰ متر، الوند ۳۵۸۴ متر، تاریک‌دره ۳۳۱۴ متر، کمر لرزان ۳۳۳۸ متر، چهار قله (۳۱۸۴، ۳۱۷۲، ۳۱۶۶و ۳۱۷۰ متر)، یخچال صاحب (گاوبره) ۳۴۸۶ متر، شاه نشین ۳۴۹۶ متر، سرخ‌بلاغ ۳۱۲۴ متر و قله کلاه قاضی ۳۱۲۵ متر.

در کوهستان الوند، علاوه بر قلل مرتفع و شیب دار، دشت ک‌های کوچکی وجود دارند، که سطح آنها از چمن زار پوشیده شده و چشمه‌های زیادی در آنها جاری است و با توجه به اینکه از سطوح نسبتاً کم شیبی برخوردارند، به صورت محل استراحت و اتراق کوهنوردان درآمده‌اند. مهم‌ترین این دشتک‌ها عبارت‌اند از : میدان میشان، تخت نادر، چمن شاه نظر و تخت رستم

در دامنه‌های شمالی الوند دره‌های پر آبی مانند : دره برفین، دره گنجنامه، دره عباس آباد، دوزخ دره، دره گوساله، دره کیوارستان، دره سیمین دره، دره مرادبیگ، دره دیوین، دره قز، دره حیدریه و غیره وجود دارد و دره‌های خوش آب و هوایی نیز در دامنه جنوبی الوند واقع است، از جمله دره سرکان، دره آرتیمانی، دره فاران، دره گزندر، دره شهرستانه و غیره.

دریاچه تار و هویر

دریاچه های تار و هویر روی محور چین دار میان دو رشته کوه قره داغ (کوه دوبرار) در شمال، و کوه زرین در جنوب واقع شده است. این دریاچه ها در مدخل کوه و در ارتفاع 3230 متری قرار دارند و سطح آب آنها در فصل های گوناگون سال متغییر است. این منطقه دارای آب و هوایی کوهستانی است و برای تفریحات آبی از جمله شنا و قایقرانی و ماهیگیری مناسب است. موقعیت جغرافیایی منطقه ای که دریاچه تار در آن واقع است به گونه ای است که گرداگرد آنرا با فواصل متفاوت کوههایی در بر گرفته که از سطح دریاچه بین 50 تا 500 متر ارتفاع داردند. وجود این ارتفاعات در کنار یکدیگر بدون آنکه دره ای آنرا شکافته باشد موجب پیدایش گودالی شده است که دریاچه تار در آن تشکیل شده است. دریاچه تار در جهت شمالغرب به جنوب شرق امتداد یافته و طول آن حدود 250 متر، و عرض آن حدود 150 متر می باشد.

در اطراف درياچه هيچ گونه پوشش جنگلي و درخت وجود ندارد و بادهاي غربي سرد هميشه در تار مي‌وزند. در ايامي نه چندان دور آويشن‌هاي فراواني در منطقه وجود داشته كه به خاطر فرسايش شديد ديگر اثري از آنها باقي نمانده است.

 منشأ به وجود آمدن دریاچه های تار و هویر:

 زمین لغزش (LandSlide) و ریزشهای سنگی نمونه هایی از حرکات توده ای زمین میباشند و اصطلاحی عمومی برای حرکت رو به پایین واحدهای سنگی و رسوبی تحت تاثیر نیروی گرانشی است. این فرایند بر روی زمین های شیب دار عمل کرده و ممکن است باعث تخریب منازل و تاسیسات، مسدود گشتن مسیر جاده ها و رودها و غیره شود و در بعضی مواقع که حجم عملکرد آن عظیم باشد باعث ایجاد دریاچه هایی نیز میگردد. نمونه ای از آن را اینجانب در مسیر جاده هراز مشاهده می کنیم که نامش دریاچه تار می باشد.

 راههای دسترسی به دریاچه:

 1- شهر دماوند، آبادی چنار عربها، جاده معدن، آخر جاده خاکی، دریاچه تار.

2- از طریق جاده ای که از راه تهران – فیروزکوه و نقطه 98 کیلومتری آن یعنی دلیچای منشعب شده و از روستاهای یهر، لی پشت، مومج، دهنار و هویر عبور کرده و در 28 کیلومتری به دریاچه تار رسیده و از ضلع جنوبی آن عبور کرده به جاده ای که از طریق دماوند به دریاچه منتهی می شود متصل می گردد.

3- شهر دماوند، جاده فیروزکوه، جاده آسفالته آبادی آرو ادامه جاده خاکی، از آبادی آرو که رد شدید و پل دلیچای و دهنار را رد کردید به دریاچه هویر می رسید.

 ماهی های دریاچه تار:

 آب اين درياچه كه ماهي‌هاي قزل‌آلاي خال قرمز، قزل آلای رنگین کمان و ماهي زردك در آن زندگي مي‌كنند، حاصل جوشش چشمه‌هاي زير آن و آب شدن برف‌هاي كوه‌هاي اطراف و رودخانه كوچك فصلي است.

                                                                                     مهندس عبدالرضا ساماني

بزمان

    جوانترين آتشفشان ايران    

آتشفشان نيمه‌‌فعال بزمان درصدوپانزده كيلومتري شمال غرب ايرانشهر و صدوبیست  كيلومتري غرب خاش در ارتفاع سه هزار و چهارصد و نودمتري از سطح دريا واقع شده است. مخروط آن از انواع استراتو ولكان بوده  و از تناوبي از پونس، گدازه و برش در طول كواترنر ايجاد گرديده است در اطراف قله‌هاي اصلي چندين مخروط كوچك از جنس گدازه‌هاي بازالتي واقع شده است. سنگهاي شناخته شده از گدازه‌هاي اسيدي در دامنه شرقي عبارتند از آندزيت و داسيت . قطر دهانه بلندترين قله به حدود پنج هزارمتر مي‌رسد.وجود چشمه‌هاي آب گرم و گازهاي خروجي كه سبب تغيير رنگ سنگها و توفهاي موجود در قله شده آن را يك آتشفشان نيمه فعال معرفي مي‌كند.

گفتنی است که تفتان یکی از مراکز آتشفشانی کمان ماگمایی حاصل از فرورانش پوسته اقیانوسی عمان به زیر منشور بر افزاینده قاره‌ای مکران است. دو مرکز آتشفشانی دیگر این کمان ماگمایی عبارتند از : قله بزمان در شمال جازموریان و کوه سلطان در پاکستان.

برکه کمانکوه

   برکه کمانکوه در جبهه شمالی قله های یخچال ، سرماهو ، کمانکوه قرار دارد. در قسمت شمالی این سه قله و در پای برفچال های عظیم آنها ، یک منطقه مسطح و کاسه مانندی وجود دارد که با آب شدن برفهای این برفچالها درفصل بهار و تابستان ، یک برکه زیبا به وسعت تقریبی 200متر مربع به وجود می آید.

آب این برکه ، آبشخور حیوانات وحشی دره حفاظت شده منطقه وانگه رود می باشد. اما برای شرب مناسب نمی باشد.

در جهت شمالی این برکه ، آزاد کوه با شکوه تمام خود نمایی می کند . انعکاس تصویر آزاد کوه بر روی آب این دریاچه تصاویر زیبایی را خلق می کند.

در جهت جنوب نیز قله های بالای 4000 متری یخچال ، سرماهو و کمانکوه قرار دارد. گاهی اوقات مه غلیظی که از سمت دره های نسن ، ناحیه و کلاک بالا به سمت دریاچه بالا می آیند ، زیباییهای منطقه را دو چندان می سازند.

مسیر دسترسی به برکه  از سمت دره وارنگه رود ؛

از روستای وارنگه رود در کنار رودخانه ودر جهت شمال شرقی خارج شده و بعد از پیمایش کوتاهی در راه پاکوب دره به پل روی رودخانه می رسیم . از این پل به بعد مسیر پاکوب دره به ضلع شمالی رودخانه امتداد می یابد. دره وارنگه رود در فاصله کوتاهی بعد از پل رودخانه دارای اولین انشعاب به سوی شمال می باشد. بعد از عبور از مقابل اولین دره منشعب به سوی شمال به دومین دره جدا شده از دره وارنگه رود در امتداد شمال می رسیم ، درابتدای ورودی این دره ( شیر کمر ) تعدادی درخت و چند گوسفند سرای بزرگ واقع شده است . وارد دره شده و در جهت پاکوب آن رو به شمال ادامه مسیر می دهیم ، در ارتفاع انتهای دره به سمت شرق تغییر جهت داده بعد از پیمایش کوتاهی بر فراز دشت سوتک قرار می گیریم. کمپ محیط بانی دراین دشت واقع شده است . کنار محیط بانی آب مناسبی از چشمه بالا دست موجود می باشد.

از این قسمت به بعد با ارتفاع گرفتن در جهت شمال شرقی  به یک گردنه می رسیم . ادامه مسیر پاکوب که به صورت کمر بر می باشد  ما را به گردنه سوتک می رساند . مسیر پاکوب سمت راست را ادامه می دهیم و قله سوتک کوچک ( سوتک خاکی ) را صعود می کنیم. مسیر با یک شیب ملایم به سمت شرق  ادامه پیدا می کند. کمی بعد در منطقه مسطح جبهه ی شمالی قله های سرماهو و کمانکوه و یخچال می باشیم. زیبایی و شکوه برکه ، همه ما را مسحور خود ساخته است.

فاصله زمانی از ابتدای دره تا برکه حدود 4 ساعت می باشد. بعد از یک شب مانی کنار دریاچه ،  صعود قله های خط الراس کمانکوه ، برنامه مان را تکمیل می سازد.

محمد والی نژاد

تنگه چاهکوه در جزیره قشم

در حوالى روستاى چاهو در کناره شمالى بخش غربى جزيره دو دره عمود برهم با ديواره‌هاى عمودى بلند ديده مى‌شوند که مورفولوژى شبه کارستى را نشان مى‌دهند. در کف يکى از دره‌ها که امتداد تقريباً شمالى جنوبى دارد حفره‌هاى کم‌عمق و نيمه‌عميق چاه‌مانندى وجود دارند که محل انباشت و ذخيره آب‌هاى جارى‌شده در دره‌ها بوده و مورد استفاده اهالى منطقه قرار مى‌گيرند.

ورودى دره شمالى‌جنوبى از سمت شمال عريض‌تر و کم‌شيب‌تر است و شکل کمابيش u مانندى را نشان مى‌دهد. هرچه به سمت جنوب پيش‌ مى‌رويم دره کم‌عرض‌تر شده. شيب آن افزايش مى‌يابد و در انتها به شکل V درآمده و صعب‌العبور مى‌شود. اين مشخصات نشان‌‌دهنده سيلابى بودن دره است.

ديواره‌هاى دره شيارها و خطوط فرسايشى موازى متعددى را نشان مى‌دهند که بعضاً اين شيارها عمق بيشترى پيدا کرده و فرم‌هاى قاشقى يا قيفى را به خود مى‌گيرند.

جنس ديواره‌ها عمدتاً از ماسه‌سنگ آهکى سست بوده و به‌دليل وجود ميان لايه‌هاى مارن قرمز، سيلت و آهک شاهد انحلال و فرسايش‌هاى شديد در اين بخش‌ها هستيم به‌نحوى که در تمامى طول ديواره دره حفره‌ها متعدد کوچک و بزرگ نمايان هستند. به‌نظر مى‌رسد چاه‌هاى کم‌عمق آب که مورد استفاده اهالى قرار مى‌گيرد توسط دست حفارى شده‌اند اما اين حفارى در ادامه حفرات انحلالى عميق صورت پذيرفته و درواقع کار طبيعت توسط بشر تکميل شده است. همچنين در طول دره اصلى و دره عمود بر آن کانال باريک جوى مانندى ديده مى‌شود که ظاهراً براى هدايت و انتقال آب دره‌ها به داخل چاه حفر شده است.

اين تنگه به‌دليل دارا بودن ديواره‌هاى عمودى نسبتاً مرتفع، وجود شيارها و خطوط فرسايش موازى و عميق و همچنين انواع حفره‌هاى نيمه کروى و بيضوى از زيبايى ويژه‌اى برخوردار است.

کاسه سلخ

کردستان

 كردستان‌ را مي‌توان‌ از نظر جغرافيايي‌ به‌ سه‌ ناحيه‌ مشخص‌ تقسيم‌ نمود كه‌ تقريباً به‌ موازات‌ يكديگر و به‌ موازات‌ رانش‌ زاگرس‌ گسترش‌ يافته‌ و در پيدايش‌ ناهمواري‌هاي‌ استان‌ نقش‌ موثري‌ داشته‌ است‌:

ناحيه‌ شرقي‌ و جنوبي‌ شرقي‌:

كه‌ تمامي‌ منطقه‌ قروه‌ و بيجار را در برگرفته‌ و حد غربي‌ آن‌ را مي‌توان‌ محور كرمانشاه‌، سنندج‌، ديواندره‌ و دشت‌ «اوباتو» فرض‌ كرد.

ناحيه‌ مركزي‌ و شمالي‌:

كه‌ ادامه‌ كوه‌هاي‌ غربي‌ است‌. جهت جنوبي‌ اين‌ ناحيه‌ تقريباً تا محور سنندج‌ ـ مريوان‌ ادامه‌ دارد و در حقيقت‌ از نظر زمين‌شناسي‌ دنباله‌ پديده‌هاي‌ طبيعي‌ حاكم‌ بر شرق‌ تركيه‌، آذربايجان‌ غربي‌ و شمال‌ كردستان‌ عراق‌ است‌.

ناحيه‌ جنوب‌ و جنوب‌ غربي‌:

به‌ طور كلي‌ منطقه‌ جنوب‌ مريوان‌ را تشكيل‌ داده‌ و تقريباً به‌ موازات‌ محور كامياران‌ ـ مريوان‌ ادامه‌ دارد و به‌ كوه‌هاي‌ بيستون‌ در كرمانشاه‌ متصل‌ مي‌شود. اين‌ ناحيه‌ زاگرس‌ شمالي‌ نيز ناميده‌ مي‌شود.
مهم‌ترين‌ كوه‌هاي‌ رشته‌ كوه‌ «زاگرس‌» در ناحيه‌ كردستان‌ عبارتند از:

برانان‌ در شرق‌

چهل‌ چشمه‌ يا چهل‌ چمه‌ به‌ ارتفاع‌ 3173 متر در غرب‌ ديواندره‌

قره‌داغ‌ به‌ ارتفاع‌ 3120 متر در شمال‌ بيجار

حوله‌ به‌ ارتفاع‌ 2665 متر در بين‌ گاورود و كامياران‌

پسر محمود به‌ ارتفاع‌ 2642 متر در ميان‌ نجف‌آباد بيجار

گوژه‌ به‌ ارتفاع‌ 2666 متر در بين‌ دهگلان‌ و سنندج‌

آبيدر به‌ ارتفاع‌ 2550 متر در سنندج‌

پير به‌ ارتفاع‌ 3250 متر بين‌ قروه‌ و سنقر كليايي‌

شاهو به‌ ارتفاع‌ 3325 متر كه‌ بلندترين‌ كوهستان‌ است‌

استان‌ كردستان‌ از نظر محيطي‌ طبيعي‌ سيماي‌ گوناگون‌ دارد:

كوه‌ها:

هم‌ در برگيرندة‌ چراگاه‌هاي‌ وسيع‌ و هم‌ داراي‌ پوشش‌ جنگلي‌ است‌ بسياري‌ از رودخانه‌هاي‌ بزرگ‌ از آنها سرچشمه‌ مي‌گيرد.

تپه‌ها:

حدود 19% استان‌ را تپه‌ها فرا گرفته‌ است‌. اين‌ بخش‌ در گذشته‌ به‌ تمامي‌ زير پوشش‌ مراتع‌ استپي‌ و جنگل‌هاي‌ بلوط‌ بود و مهم‌ترين‌ مراتع‌ و چراگاه‌هاي‌ استان‌ را تشكيل‌ مي‌داد.
فلات‌ها:

حدود 21% وسعت‌ استان‌ را به‌ خود اختصاص‌ داده‌ است‌. اين‌ اراضي‌ در گذشته‌ به‌ عنوان‌ چراگاه‌ مورد استفاده‌ دامداران‌ ده‌نشين‌ و كوچ‌ نشين‌ قرار داشت‌ و در حال‌ حاضر بيشتر آن‌ به‌ زراعت‌ ديم‌ و مقداري‌ هم‌ به‌ زراعت‌هاي‌ آبي‌ اختصاص‌ يافته‌ است‌ و گسترش‌ آن‌ در بخش‌ شرقي‌ تا شمالي‌ استان‌ است‌.
دشت‌ها:

كردستان‌ به‌ علت‌ تراكم‌ زياد كوه‌، فاقد دشت‌هاي‌ وسيع‌ است‌ و در نواحي‌ مركزي‌ و غربي‌ دشت‌هاي‌ كوچك‌ وجود دارد. در برخي‌ نواحي‌ مانند قروه‌، گروس‌، كامياران‌، مريوان‌ و ديواندره‌ دشت‌هاي‌ بزرگ‌ و قابل‌ توجه‌ وجود دارند.

دشت‌هاي‌ بزرگ‌ و كوچك‌ حدود 45% از سطح‌ استان‌ را فرا گرفته‌ است‌.